روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٧٦٤ - روزشمار جنگ پنجشنبه ١٨ آذر ١٣٦١ ٢٣ صفر ١٤٠٣ ٩ دسامبر ١٩٨٢

نظامی و اقتصادی عراق که توسط خلبانان تیزپرواز ایران بمباران می شد، نظم اقتصادی را به کلی در این کشور مختل ساخت. بسیاری از جایگاه های صدور نفت به قعر آب ها فرستاده و یا منهدم شد. دراین میان، رژیم حاکم بر عراق که تصور طولانی شدن جنگ را به هیچ وجه نمی کرد و ازطرفی به هیچ وجه از پشتوانه مردمی برخوردار نبود، مجبور شد دست کمک به سوی دول مرتجع عربی و بانک های جهانی دراز کند، هرچند که پس از گذشت یک سال اول جنگ و سقوط لیبرال ها و خصوصاً پس از فتح خرمشهر، به خوبی آشکار گردیده بود که رژیم صدام نمی تواند از این جنگ پیروز بیرون آید، لکن به دلیل منافع سیاسی که ادامه جنگ بیش از همه برای اعراب مرتجع و غرب داشت، کمک های اقتصادی ازطرف این دو گروه به شدت ادامه یافت. بنابر اخبار موجود، رژیم های مرتجع جز کمک های نظامی و ارسال نیرو، درحدود ٢٤ تا ٣٠ میلیارد دلار به عنوان کمک اقتصادی به رژیم صدام پرداخت نمودند و این درحالی بود که بانک های غربی نیز - که عموماً سیاست وام دهی شان براساس خط سیاست خارجی غرب منطبق است - تا میزان پانصد میلیون دلار وام به رژیم صدام اعطا نمودند؛ اما مهم این بود که در اعطای این وام ها علاوه بر شرایط عمومی این بانک های استعمار، یک نکته مهم دیگر نیز نهفته بود و آن عبارت از این بود که به دلیل اوضاع بد اقتصادی غرب، بانک های هرکدام از کشورهای اروپایی هنگامی حاضر به دادن وام به رژیم حاکم بر عراق می گردید که رژیم صدام در مقابل، این وام را صرف خرید و ایجاد رابطه اقتصادی با همان کشور نماید که دراین میان، وام هایی که "چیس مانهاتان" بانک انگلیس، به صدام پرداخت کرد و قراردادها و خریدهای تازة اقتصادی که بلافاصله بعد از پرداخت وام از انگلیس توسط صدام انجام گرفت، بسیار مهم بود. غرب و کشورهای مرتجع به دلیل منافع سیاسی که در این جنگ داشتند، مجبور بودند هرچند که آینده سیاسی صدام تیره باشد، هرگونه کمک لازم را در اختیار رژیم او قرار دهند، اما همچنان که بیان شد، اولاً بیشترین کمک توسط کشورهای مرتجع و خصوصاً خاندان آل سعود در عربستان تأمین گردید و ثانیاً کشورهای غربی با دادن کمک تقریباً اندک پانصد میلیون دلار در تمام طول جنگ، توانستند بازار خرید عراق را کاملاً در انحصار خود گرفته و بدین ترتیب سروسامانی به اوضاع اقتصادی درحال سقوط خود بدهند، به طوری که به گزارش نشریه میدل ایست نیوزلتر میزان صادرات بریتانیا به عراق پس از جنگ، تنها درطول سال ٨١، به دو برابر میزان صادرات سال ٨٠ این کشور افزایش یافت و به رقم ٦٥٠ میلیون پوند انگلیس بالغ آمد و در کنار آن، قرارداد یک جاده عظیم تدارکاتی را در عراق به ارزش ١٨٢ میلیون پوند آغاز کردند. ازطرفی، فرانسه نیز مهم ترین استفاده ها را از این موقعیت کرد. دولت فرانسه که موازنه بازرگانی اش در سال ١٩٨٠، ٣٠/١٩ میلیارد فرانک زیان داشت، با امضای قراردادهای عظیم نظامی با رژیم سرسپرده عراق به میزان ١٢ میلیارد فرانک تا