روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٣٩ - مقدمه

دیدارها و گفت وگوهای خصوصی به برحق بودن مواضع ایران اذعان کرده اند، اشاره شده بود.

در همین ایام، عراق که به هنگام تجاوز به خاک ایران در شهریور ١٣٥٩، قرارداد١٩٧٥ الجزایر را باطل و بی اعتبار خوانده بود، اعلام کرد که این قرارداد را مجدداً به رسمیت می شناسد. این گونه برخورد عراق با عهد نامه های رسمی با واکنش ایران مواجه شد؛ علی اکبر ولایتی وزیر امور خارجة جمهوری اسلامی ایران، اعلام کرد که قراردادها نباید بازیچة جانیان و قدرت طلبان باشد و یک روز قطعنامه را پاره کند و خواهان تسلط یک جانبه بر اروندرود باشد و روز دیگر از این خواسته چشم بپوشد، درحالی که در همین ادعای خود نیز صداقت ندارد، زیرا عراق علاوه بر آنکه هم اکنون مناطق وسیعی از ایران را در اشغال خود نگه داشته است، قطعنامه١٩٧٥ را آن گونه که خود می خواهد تفسیر می کند.

درپی این اقدام عراق، اغلب رسانه های جمعی با جانب داری از عراق به اظهارنظر دراین باره پرداختند؛ ازجمله رویتر که اقدام مجدد عراق در پذیرفتن قرارداد١٩٧٥ و چشم پوشی از مالکیت یک جانبه بر اروندرود را نشانه ای از تعدیل در مواضع عراق خواند و این اقدام را حاصل تلاش هیئت منتخب سازمان کنفرانس اسلامی دانست درحالی که به هیچ نشانه و سندی دراین باره اشاره نکرد.

پس از پایان بی نتیجة سفر هیئت منتخب کنفرانس اسلامی به تهران، رسانه های خارجی همچنان خبرهایی را که اغلب جنبة تبلیغاتی داشت و محور آن ادامة فعالیت های سیاسی برای میانجیگری بین دو کشور بود، منتشر می کردند؛ تمایل کشورهای حاشیة خلیج فارس برای دخالت دادن شوروی در امر صلح و درخواست آن کشور برای وادارکردن کشورهای چپ عرب (الجزایر و سوریه) برای تحت فشار قراردادن ایران برای پذیرش صلح ازجملة این اخبار بود.

همچنین فهد شاه عربستان در سفر بی سابقه ای به الجزایر با مقامات این کشور دیدار کرد، رسانه های غربی موضوع اصلی گفت وگو های وی را جنگ ایران و عراق و تلاش برای ترغیب الجزایر به قبول میانجیگری بین این دو کشور اعلام کردند.

امکان دخالت الجزایر در این امر و ایفای نقش میانجیگری در مناقشة ایران و عراق به قدری جدی بود که برخی نشریات منطقه ای آن را بهترین و مطمئن ترین راه برای پایان بخشیدن به جنگ بین ایران و عراق توصیف کردند؛ ازجمله روزنامة کویتی الرای العام که نوشت: «اعراب آشکارا به اقدام فوق العادة الجزایر برای متوقف کردن جنگ تکیه کرده اند.» از سوی دیگر، خبرگزاری آسوشیتدپرس به نقل از سفیر ایران در کویت، اعلام کرد که عربستان یکی از شرکای عراق در جنگ علیه ایران است و او نمی تواند در صلح شریک باشد. آن کشور به دنبال ازبین بردن خط مشی الجزایر است.

در اواخر این دوره آقای هاشمی رفسنجانی با تکمیل مطلبی که پیش تر مطرح کرده بود راه هرگونه اقدامات تبلیغاتی تحت عناوین صلح خواهانه را برای عراق و سایر کشورهای عربی مسدود کرد. وی در ١٠ آبان گفته بود که ما اصل میانجیگری را پذیرفته ایم، ولی اعلام می کنیم