امروز شورای اقتصادی و اجتماعی کشورهای عضو اتحادیه عرب، در آغاز سی وسومین اجلاس خود در تونس، به سوریه و عراق توصیه کرد تا در یک چارچوب منحصراً عربی، اختلافات خود را درباره صدور مجدد نفت عراق از خاک سوریه از راه گفت وگو حل کنند.[١]

در همین خصوص، امروز روزنامه نیویورک تایمز با درج مقاله ای، اقتصاد عراق را قبل از تجاوز به ایران و بعد از آن مقایسه کرده و اهمیت و تأثیر عبور مجدد نفت از خاک سوریه را در اقتصاد عراق یادآور شده است. به گفته دیپلمات های خارجی در بغداد، ذخایر ارزی عراق از آغاز جنگ با ایران در سپتامبر ١٩٨٠، از ٣٠ یا ٣٥ میلیارد دلار به ١٠ میلیارد دلار کاهش یافته است. نفت، کلید اقتصاد عراق به شمار می آید که تولید آن از رقم ٣ میلیون و ٤٠٠ هزار بشکه در روز در پیش از جنگ، به حدود ٨٥٠ هزار بشکه در روز رسیده است که بیش از نیمی از آن ازطریق خط لوله به ترکیه حمل می شود و در آنجا در اختیار ایتالیا، برزیل، فرانسه و کشورهای بلوک شرق که از بهترین مشتریان عراق اند، قرار می گیرد. دیپلمات ها معتقدند که اگر سوریه با بازگشایی خط لوله ای که از خاک آن کشور می گذرد و به مدیترانه می رسد، موافقت کند، میزان صادرات نفت عراق ٣ برابر خواهد شد. کوشش برای وادارکردن سوریه به انجام دادن چنین کاری، بازتابی از پیچیدگی های سیاسی اعراب است. عربستان سعودی برای بازگشایی این خط لوله به سوریه فشار می آورد، اما سوریه از ایران نفت می خرد و درصورتی که واردات نفت از ایران قطع شود، احتمال می رود که سوریه به چنین کاری اقدام کند. نتیجه این کار، بهبود سریع اوضاع اقتصادی عراق خواهد بود. در غیر این صورت و نیز با ادامه جنگ، عراق ناچار خواهد بود خریدهای خارجی اش را قطع کند و ژاپن، آلمان غربی و ترکیه که صادرکنندگان عمده کالا به عراق هستند، از این راه آسیب خواهند دید.

نیویورک تایمز می افزاید: دولت عراق توانسته است سطح زندگی را با برخی استثنائات حفظ کند. قیمت مواد غذایی از آغاز جنگ ٣٠ درصد افزایش یافته است، اما افزایش بهای سوخت، لباس و نیازمندی های دیگر اندک بوده است. باوجود جنگ، بازرگانان خارجی اعتماد بیشتری به اقتصاد عراق نشان می دهند. به نوشته نیویورک تایمز، سرنوشت نفت به چگونگی جنگ بستگی دارد. اگر بمب افکن های عراقی بتوانند از جریان نفت ایران به خلیج فارس جلوگیری کنند، ممکن است سوریه ناچار به گشودن خط لوله نفتی عراق شود. دراین صورت، چشم انداز گذر عراق از جنگ بدون رویارویی با دشواری، روشن تر خواهد شد.[٢]

[١] مأخذ ٢، بخش اول، ص٤، خبرگزاری فرانسه، ٨/٩/١٣٦١.

[٢] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، ٧/٩/١٣٦١، صص ٥ و ٦، رادیو صدای امریکا، ٧/٩/١٣٦١.