روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٦٠ - روزشمار جنگ شنبه ١ آبان ١٣٦١ ٥ محرم ١٤٠٣ ٢٣ اکتبر ١٩٨٢
مصرفی در نظر گرفته شد. پس به این دلیل بود که به عنوان مثال قیمت سیگار بالا رفت؛ برای اینکه ما نمی توانستیم در چنین شرایطی سیگار وارد کنیم. جایی که باید فرضاً یک دلار ارز بدهیم و یک فشنگ بخریم، منطقی نبود که آن یک دلار را بدهیم و یک نخ سیگار بخریم. ما باید در وهلة اول دفاع از خود و مملکت را در اولویت قرار دهیم و بعد به سایر احتیاجات روزمره بپردازیم و ما می دانیم که در اسلام وقتی سخن از دفاع پیش می آید، مسلمان حتی از جان خود هم باید بگذرد، چه برسد به احتیاجات عادی. بنابراین، من فکر می کنم مردم به ما حق می دهند تا ابتدا خط تدافعی خود را مستحکم کنیم. بنابراین، می بایست جلو ورود یخچال، گوشت، تلویزیون و به طورکلی مایحتاج ازاین قبیل را بگیریم. هیچ اشکالی نداشت که ما بیاییم و این گونه کالاها را در بازار سرازیر کنیم، اما در آن موقع دیگر خط تدافعی مستحکم نمی توانستیم داشته باشیم.
در سال ١٣٥٨، ورود کالا شرایط عادی داشت و محدودیتی دراین زمینه وجود نداشت، اما از سال ١٣٥٩ و به خصوص سال ١٣٦٠ و ١٣٦١ به علت جلوگیری از ورود کالا، میزان واردات به طور مشخص پایین آمد، به طوری که میزان ثبت سفارش - به عنوان مثال برای برنج و حبوبات - در سال ١٣٥٩، سیر نزولی پیدا کرد و در سال ١٣٦٠ نسبت به سال ١٣٥٩، به طور متوسط حدود ٦١ درصد کمتر سفارش داده شد؛ محصولات غذایی حدود ٤٨ درصد، محصولات معدنی ٤٥ درصد، محصولات صنایع شیمیایی٣٥ درصد، مواد پلاستیک مصنوعی ٤٠ درصد، فلزات معمولی و آهن آلات ٤٠ درصد کمتر وارد شد و به طورکلی، درمجموع، به طور متوسط، سال ١٣٦٠ نسبت به سال ١٣٥٩، حدود ٣٢ درصد میزان ثبت سفارش کالا توسط بخش خصوصی کاهش یافت. بنابراین، در شرایط جنگی باتوجه به مسائل اقتصادی خاص جامعه و آن وابستگی به خارج، مجبور بودیم این گونه محدودیت ها را ایجاد کنیم تا خطراتی را که کل استقلال جامعة ما را تهدید می کرد، از بین برود.»
دکتر نوربخش رئیس کل بانک مرکزی، با اشاره به موفقیت های به دست آمده گفت:
«با اعمال چنین سیاستی، ما تا امروز توانسته ایم از سیر نزولی ذخائر ارزی کشورمان جلوگیری کنیم و درحال حاضر، ذخائر ما نه تنها درحال نزول نیست، بلکه سیر صعودی را طی می کند و باز توانسته ایم ذخائری را که از دست داده بودیم دوباره به دست آوریم و در سطح مطلوبی قرار دهیم به طوری که درحال حاضر در شرایطی هستیم که به راحتی می توانیم پیش بینی کنیم که تا پایان جنگ، هزینه های لازم جنگ را می توانیم تهیه کنیم و وقتی سخن از هزینه های جنگ به میان می آید، شامل کلیة هزینه های تسلیحاتی، مواد اولیه و کالاهای اساسی موردنیاز جامعه می باشد. این اقدامی بوده که ما انجام داده ایم و جلو سیر نزولی ذخائر خودمان را گرفته ایم. در کنار این امر مهم، باوجودی که می دانستیم با محدودیت ورود کالا، مطمئناً قیمت ها بالا خواهد رفت و نابسامانی ایجاد خواهد شد، سیاست هایی درزمینة کنترل قیمت اعمال کردیم و این سیاست ها نشان داد که تابه حال موفق بوده ایم.
درحال حاضر، ما مسائل و مشکلات را شناخته ایم و می دانیم به علت تنگناهای خاصی که در بازار کالا هست، یک سری شغل های کاذب ایجاد شده که این شغل های کاذب خودش تشدیدکنندة میزان تورم است و به عبارت دیگر تفاوت قیمت سیگار با نرخ رسمی و آنچه در بازار به فروش می رسد می تواند انگیزه ای باشد برای قشر بیکار که جذب شود و من باب مثال، سیگار [را] با نرخ ٨ تومان خریداری [کند] و در بازار به نرخ ٤٢ تومان به فروش برساند و مثلاً با فروختن سه پاکت سیگار، روزانه حدود ٩٠ تومان عایدی داشته باشد و بدین طریق قیمت ها را تشدید کند. درحال حاضر، برنامة توزیع در دست طراحی است و دولت روی آن کار می کند، اما این طور نیست که این موضوع را بشود یک شبه حل کرد؛ پس نیاز به ریشه یابی دارد و ریشه یابی باید انجام و موضوع شکافته شود تا ببینیم که چه کار باید بکنیم تا این انگیزه از بین برود. البته، یکی از راه حل ها در این است که این تفاوت قیمت را آن چنان کم کنیم که آن متقاضی کاذب، از بازار خارج شود که در آن صورت، قیمت کالا به سطح عادی برخواهد گشت و این امر مهم جزء برنامه های دولت است تا کالا را در مسیر خودش و در آن جریان توزیع عادی قرار دهد. این برنامه ان شاءالله با مشخص شدن چهارچوب آن به زودی ازسوی نخست وزیر، اعلام خواهد شد. نکتة مهم این است که دولت در فکر این ناهنجاری هاست و با اتکا به منابع خودمان و کمک مردم - به خواست خدا - این ناهنجاری ها از بین خواهد رفت. البته، دولت با آن