رادیو بی بی سی در یک مقالة رادیویی، به بررسی روابط اقتصادی ترکیه با ایران پرداخته است. افزایش صدور کالا از این کشور به ایران؛ نوع کالاهای صادراتی؛ توافق دو کشور برای احداث یک خط لوله انتقال گاز از ایران به ترکیه؛ نقش این لوله گاز در اقتصاد ترکیه و... از جمله موضوعاتی است که در این مقاله به آنها اشاره شده است.

رادیو بی بی سی اعلام کرد: ایران و ترکیه سوابق و روابط دیرینه ای با یکدیگر دارند، اما اخیراً پیوندهای بیشتری درزمینه تجارت به وجود آمده است که روزبه روز گسترده تر می شود. دراین باره، "دیوید بارچارد" خبرنگار بی بی سی در آنکارا، نوشته است: روابط بازرگانی ایران و ترکیه تا قبل از انقلاب اسلامی ایران، ناچیز بود، اما درحال حاضر، میزان صادرات ترکیه به ایران از ٣٥٠ میلیون دلار گذشته است. ترکیه علاوه بر آنکه در شمار صادرکنندگان بزرگ به ایران قرار گرفته است، بر جاده بین المللی که ازطریق آن کالا وارد ایران می شود نیز تسلط دارد. این راه مورداستفاده فراریان سیاسی و قاچاق مواد مخدر قرار می گرفت، اما اخیراً بهره وری از آن، جنبه قانونی یافته است و ترکیه مواد غذایی، شیشه، سیگار و اجناس خارجی به ایران می فرستد. در اوایل سال جاری، با ورود یک هیئت بزرگ، مرکب از ٥٠٠ بازرگان و مقامات ترکیه به ایران، تحت ریاست آقای "تورگوت اوزال" معاون نخست وزیری وقت ترکیه، زمینه همکاری های بین المللی فراهم آمد و اوزال در مراجعت به ترکیه، قراردادی پایاپای به ارزش ٥٠٠ میلیون دلار به همراه داشت. عراق در سال گذشته، بزرگ ترین شریک بازرگانی ترکیه از هر دو جنبه صادرات و واردات بوده است، باوجوداین، مناسبات ترکیه با ایران ادامه دارد و روزانه، از استان ارض روم به تنهایی ٧٠ تن گوشت یخ زده به ایران ارسال می شود. در دریای سیاه نیز ترتیباتی داده شده است تا کالاهای صادراتی به ایران، با کشتی به بندر "ابوزان" حمل و سپس راهی ایران شود. ترکیه، سه راه بازرگانی به ایران را باز گذاشته است؛ دو راه زمینی، یکی در شمال از مرز بازرگان و دیگری در قسمت جنوبی از مرز جنوب و یک خط آهن از شرق دریاچه اورال. تاکنون پیمانکاران ترکیه چندان علاقه ای به عقد قرارداد با ایران به سبب مشکلات احتمالی پرداخت نشان نمی دادند، اما اکنون، بسیاری از آنان به منظور بررسی وضع موجود به ایران اعزام شده اند. بزرگ ترین طرح دولتی میان دو کشور، احداث یک خط لوله گاز طبیعی است که دو کشور در ماه مارس گذشته در اصول آن به توافق رسیدند. گنجایش این خط لوله، ٣٥ میلیون متر مکعب است و عظمت آن در حدی است که کمک های فنی و مالی کشورهای صنعتی غرب را ایجاب می کند. طرح احداث یک خط لوله نفت که ازطریق ترکیه، نفت ایران را به یکی از بنادر مدیترانه ای برساند، در زمان شاه مدنظر قرار گرفت و اکنون بار دیگر مطرح شده است. فعلاً توسعه اقلام مبادلاتی ایران تولیدی است که اهمیت دارد. ایران که زمانی متحد نظامی ترکیه بود ولی ازنظر تجاری بیگانه به حساب می آمد، اکنون جزء ١٠ طرف بزرگ معاملاتی ترکیه شده و پیداست که وضع بر همین منوال خواهد بود[١]

[١] واحد مرکزی خبر صداوسیمای جمهوری اسلامی ایران، بولتن رادیوهای بیگانه، ٢٨/٨/١٣٦١، صص ٢٦ - ٢٣، رادیو بی بی سی، ٢٧/٨/١٣٦١.