روزشمار جنگ ایران و عراق - مرکز اسناد و تحقیقات سپاه - الصفحة ٢٠٩ - روزشمار جنگ دوشنبه ١٠ آبان ١٣٦١ ١٤ محرم ١٤٠٣ ١ نوامبر ١٩٨٢
جراحان وابسته به سازمان های خیریه که در کمک به مجروحان شرکت داشتند، اسنادی را به کمیسیون ارائه دادند که ثابت می کند، اسرائیلی ها در نبرد لبنان، از سلاح های ممنوعه ازجمله بمب های فسفر استفاده کرده اند. شاهدان عینی همچنین تأکید کرده اند که هواپیماهای رژیم صهیونیستی عمداً بیمارستان های فلسطینی را در لبنان بمباران می کردند[١]
خبرگزاری آسوشیتدپرس نیز که حوادث لبنان را پیگیری می کند در گزارشی اعلام کرد: در انفجار یک بمب که در اتوبوسی در نزدیکی محل استقرار نیروهای امریکایی در منطقة ساحلی اوزایی (اوضاعی) در حوالی فرودگاه بیروت، کار گذاشته شده بود، یک نفر کشته شد و تعدادی زخمی شدند. یک افسر لبنانی که وقوع این حادثه را به خبرگزاری آسوشیتدپرس اطلاع داده بود، از اینکه افراد کشته یا زخمی شده، از اتباع امریکایی بودند، اظهار بی اطلاعی کرده بود.[٢]
ضمیمه گزارش١٣٥: تشریح وضعیت جغرافیایی و موقعیت نیروهای عراقی در عملیات محرم
با در دستور قرارگرفتن اجرای عملیات در منطقة عمومی زبیدات - عین خوش (عملیات محرم) و افزایش فعالیت مهندسی و تردد در این منطقه، بخشی از توجه عراق معطوف به فعالیت ها در این منطقه شد. شرایط جغرافیایی و حضور عراق روی ارتفاعات مسلط منطقه که امکان دید و تیر نیروهای عراقی را بر بخش های عمده ای از منطقه و جاده های مواصلاتی تا محدودة پادگان عین خوش فراهم می کرد، بر حساسیت دشمن دربارة اقدامات آتی ایران افزود.
ازاین رو، عراق از آمادگی و هوشیاری کامل در این منطقه برخوردار بود و فعالیت های بمب افکن های دشمن در بمباران این منطقه و محدودة پادگان عین خوش از حدود ١٠ روز قبل از آغاز عملیات محرم که تقریباً به شکل منظم و روزمره انجام می شد، از افزایش این هوشیاری حکایت می کرد. از سوی دیگر، اطلاعات دریافتی از شنود مبنی بر اینکه ارتش عراق به نیروهای زمینی و هوایی مستقر در شرق بصره، اروند رود و جبهه های اطراف، آماده باش داده است نیز مؤید همین مطلب بود.[٣]
گزارش شنود حاکی از آن بود که عراق، هر شب در آماده باش به سر می برد. طبق گزارش های واحد اطلاعات نیز دشمن، کاملاً آماده است. مکالمات بی سیم ها و فعالیت کمین هایی که شناسایی شده بودند، نشان می داد که نیروهای عراقی مستقر در خطوط اول پدافندی نیز بسیار هوشیار هستند. این هوشیاری تا اندازه ای بود که تردد نیروها را در حد نفر و موتور زیر نظر داشتند و آنها را هدف قرار می دادند. البته، بخشی از حساسیت های ارتش عراق، علاوه بر اطلاع از فعالیت های در خط و اقدامات مهندسی نیروهای ایرانی، به دلیل مصادف بودن این روزها با ایام دهة اول و دوم محرم بود و عراق به طور طبیعی، با نزدیکی به روزهای تاسوعا و عاشورا، منتظر اقدامات نیروهای ایران بود.[٤]
گزارش فرمانده تیپ١٧ علی بن ابیطالب(ع) از فعالیت های چند روز قبل نیروهای عراقی و تقویت نیروهای مستقر در منطقه نیز از این هوشیاری حکایت دارد. وی در جلسة فرماندهان یگان های عملیاتی که ٤٨ ساعت قبل از عملیات، با حضور فرماندهی کل سپاه تشکیل شد، اظهار کرد:
«دشمن از بالای ارتفاعات، تا جایی که خط آن به رودخانة دویرج می چسبد، نیروهایش را به اندازة یک گردان معمولی و یک گردان نیروی مخصوص، تقویت کرده و در سرپل چم سری، ٢ کیلومتر پیشروی کرده است. همچنین دشمن، خط تماس خود را جلوتر آورده و با استفاده از کمین متحرک، منطقه را تحت پوشش قرار داده است. هر روز صبح، افسران عراقی به میدان های مین آمده، میدان ها را بازدید می کنند تا رد پایی از برادران ما در میادین مین پیدا کنند.» اما باوجود اطلاعات کاملی که ارتش عراق از فعالیت نیروهای ایرانی داشت و اعلام آماده باش دو هفتة قبل ارتش عراق به نیروهای مستقر در این منطقه، به دلیل رخدادهای جوی، این نیروها به طرز غیرمنتظره ای آن هم چند ساعت قبل از آغاز عملیات، غافلگیر شدند[٥]
ضمیمه گزارش١٣٨: متن گفت وگوی روزنامة اطلاعات با تعدادی از رانده شدگان عراقی
گفت وگوی خبرنگار روزنامة اطلاعات، با تعدادی از رانده شدگان عراقی بدین شرح است: یکی از رانده شدگان به نام محمد مستنصر گفت: من ١٨ سال در عراق دبیر زبان خارجی بودم و ٩ ماه در زندان
[١] روزنامة کیهان، ١١/٨/١٣٦١، صص ٣ و ١٨
[٢] مأخذ ٣٥، بخش دوم، ص١٦.
[٣] مأخذ ٢٨، صص ٩ و ١٠، رادیو بی بی سی، ١١/٨/١٣٦١.
[٤] مأخذ ٢٨، صص ١٠ و ١١، رادیو بی بی سی، ١١/٨/١٣٦١.
[٥] خبرگزاری جمهوری اسلامی، نشریة گزارش های ویژه، شماره٢٣٠، تاریخ ١٤/٨/١٣٦١، ص٨، پاریس - خبرگزاری جمهوری اسلامی، ١٣/٨/١٣٦١.