رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٦٦ - باب دوازدهم در بيان عقل نظرى و كيفيت بيرون «آمدن او» از قوت بفعل

آفتابست با صور مبصرات و «با» [١] قوت بصر كه چيزهاى ملوّن «را تا» [٢] شعاع آفتاب بر آن (ملونات) [٣] نيفتد الوان آن در نتوان «يافت» [٤]. پس «چيزهاى» [٥] ملوّن مبصر است [بقوت‌] [٦] و قوت بصر «مبصر» [٧] است بقوت (و) [٨] چون نور آفتاب بر «اين» [٩] ملوّنات تابد، آن چيزهائى [كه‌] [١٠] مبصر «بود» [١١] بقوت «الوان» [١٢] مبصر شود بفعل و بصر «نيز كه بقوت مبصر شود» [١٣] (اكنون مبصر شود بفعل) [١٤]. و «همچنين» [١٥] صور معقولات بقوت «مبصر» [١٦] است و عقل هيولانى بقوت «عاقل» [١٧] است چون نور عقل فعال بر «صورتها» [١٨] تابد كه در [قوت‌] [١٩] متخيله‌

[١] - س آ: يا.

[٢] - ف: انك- س آ: ذاتا.

[٣] - م د افزوده.

[٤] - ف آ: يافتن- س: قوت بصر آن الوان را در نتواند يافتن.

[٥] - م د ح: بچيز.

[٦] - م د ح ندارد.

[٧] - م د ح: منير.

[٨] - ف افزوده.

[٩] - ح م د: آن- آ س ندارد.

[١٠] - ف س آ ندارد.

[١١] - ف: نبود- ظاهرا صحيح همين طور است.

[١٢] - ح م د ف آ س: اكنون، ظاهرا صحيح همين طور است.

[١٣] - م د ح: و بصر نيز كه مبصر بود بقوت- ف: هر كه مبصر بود بقوت.

[١٤] - ح ف م د افزوده.

[١٥] - م د ح: پس همچنين- ف: پس. چون.

[١٦] - م د ح ل ف: معقول، ظاهرا صحيح همين طور است.

[١٧] - م د ح: عقل.

[١٨] - ح م د: بر آن صورت- ف: بر آن صور.

[١٩] - م د ح ف ندارد.