رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٦٥ - باب دوازدهم در بيان عقل نظرى و كيفيت بيرون «آمدن او» از قوت بفعل
آيد در او صور معقولات بچيزى آيد كه وى عقلى» [١] باشد بفعل و صور معقولات «درو» [٢] موجود باشد. و اين» [٣] جوهريست كه «وى» [٤] را عقل فعال خوانند و «وى» [٥] در ذات خويش «عقلى است بفعل» [٦] از همه «وجهى» [٧] و در ذات «وى» [٨] صور «معقولاتست بفعل و در نفس مردم صور معقولات از وى» [٩] پديد آيد و هر چه معقول باشد بقوت «بدان» [١٠] معقول شود بفعل و بنور «وى» [١١] كه بر عقل هيولانى تابد، عقل هيولانى از قوت بفعل آيد و «مثل» [١٢] اين عقل فعّال با معقولات و با «قوت» [١٣] عقل نظرى «مثل» [١٤]
[١] - ف: در حق معقولات بفعل باشد. پس نفس مردم چون از قوت بفعل آيد در حق صور معقولات بچيزى آيد كه وى عقلى- س آ: در حق صور معقولات بفعل باشد. پس نفس مردم چون از قوت بفعل آيد در حق معقولات بچيزى آيد كه وى عقل- ل م د ح: كه در حق معقولات بچيزى آيد كه وى عقل.
[٢] - م د: در آن.
[٣] - م د ف ح: آن.
[٤] - ح س آ: او را- نسخ ديگر: آن.
[٥] - ف م د ح: او.
[٦] - ح م د: عقل بفعل است و- آ س: عقل است بفعل- ف: عقلى بفعلست.
[٧] - س آ: وجه و.
[٨] - م د ف ح: او.
[٩] - ف: معقولات ازو.
[١٠] - م د ف ح: بدو.
[١١] - م د ح ف: او- س آ: از وى.
[١٢] - ف م د ل ح: مثال.
[١٣] - م د ح: قوى.
[١٤] - م د ل ف ح: مثال.