رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٤١ - باب ششم در بيان كيفيت استعانت نفس ببدن (و) شرح آن «قوت كه وى را حاجت باشد بدين استعانت و آن وقت كه مستغنى باشد ازين استعانت و آن وقت كه بدن ضرر كند و مانع باشد نفس را از مقصود خويش»

محسوس مجرّد كند، و معانى «مشترك ميان جزويّات آن» [١] معانى خاصّ جدا كند، و ذاتيات (را) [٢] از عرضيات «تميز» [٣] كند، [و] [٤] چون «اين» [٥] معانى حاصل كرده باشد بعد از آن «بتصرف» [٦] ديگر مشغول «شود» [٧] درين معقولات. و «آن» [٨] تصرف آنست كه «مناسبات» [٩] ميان ايشان پيدا كند از حمل و وضع، و تأليف آن با يكديگر مى‌كند. و «اين» [١٠] قسم دوّم است از اقسام. پيش [از] [١١] هر چيزى، ازين جمله كه تصديق «آن به نسبت» [١٢] ميان موضوع و محمول «اوّلى» [١٣] باشد، «آن را» [١٤] حاصل كند و آلت سازد اندر علوم، و «آن» [١٥] معانى ديگر رها كند، «تا اندر» [١٦]

[١] - د م: مشترك جزئيات از- ح: مشترك ميان جزئيات از- ف: مشترك ميان جزويات از- آ ندارد.

[٢] - ح ف افزوده.

[٣] - د م ح ف: تمييز.

[٤] - س آ ح م د ندارد.

[٥] - ف: آن.

[٦] - م د ل ح: بتصرفى.

[٧] - ح ندارد- ف: گردد.

[٨] - د م ح: اين.

[٩] - بغير از ف نسخ ديگر: مناسباتى.

[١٠] - ح م د: آن.

[١١] - م د ح ف ندارد و ظاهرا زائد است.

[١٢] - ف: او است- آ: او نيست- ح م د مانند متن، ولى اصل نسخه متن:

«او نيست».

[١٣] - ف: ميان اول.

[١٤] - ف: اين- آ: كه آن را.

[١٥] - ف ندارد- آ: اين.

[١٦] - ح: آن- ف: يا اندر- آ س م د: تا اندرين.