رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٧٥ - باب چهاردهم در غايت رتبتى كه در حق نفس مردم ممكن باشد از شرف درين عالم

پس [چون‌] [١] نفس «مردمى» [٢] در حق «عقل عملى و قوت مفكّر» [٣] در رتبتى باشد كه از ملكوت، علم غيب «بوى رسد» [٤] و ملك «بصورت آدمى وى را» [٥] ظاهر شود و با وى سخن گويد و وحى كند.

و در حق عقل نظرى در رتبتى باشد كه معلومات از عالم عقل همه بحدس بداند و در عالم طبيعت چنان باشد كه اجرام عنصرى مسخّر آثار «نفس وى باشد» [٦]. اين «نفس» [٧] در «غايت كمال باشد و در غايت شرفى كه ممكن باشد در حق آدمى» [٨] و اين نفس نبى مرسل باشد «و باشد كه در حق عقل عملى اين مرتبت» [٩] دارد و در حق [عقل‌] [١٠] نظرى و آثار «طبيعى» [١١] اين «رتبت ندارد و باشد كه در حق‌

[١] - در نسخ ديگر نيست.

[٢] - س آ: آدمى- نسخ ديگر: مردم.

[٣] - ف: علمى و قوت مفكره- ح س آ: عقل عملى و قوه متفكره.

[٤] - م د ح ل ف: بجهت وى روان شود- س آ: وى روان باشد.

[٥] - م د ح ل: وى را بصورت آدمى- ف: بصورت وى را.

[٦] - س آ: وى شوند- نسخ ديگر: نفس او باشند.

[٧] - ح: نفسى- ف ندارد.

[٨] - م د ح ف: غايتى باشد از كمال و شرف كه وراى آن در حق آدمى ممكن نباشد.

[٩] - ف س آ: و نفس باشد در حق عملى اين منزلت- ح م د: ندارد- و كه در حق عملى اين منزلت دارد.

[١٠] - م د ح ف: نظرى- س آ: عقلى علمى يعنى نظرى.

[١١] - ف: طبيعت- س آ م د ح: طبيعى آن.