رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٥٩ - «باب» يازدهم در ذكر آنكه قوتهاى نفسانى جمله «آلت نفس واحد است»
باشد: يكى «از واهب صور بدو پيوندد. و يكى كه بدو» [١] انتقال كند.
و اين محال است، براى آنكه هر «كسى» [٢] را شعور بيك نفس است كه در بدن تصرف كند (و هر بدنى را يك نفس كفايت بود كه در و تصرف كند) [٣]. پس اگر نفسى ديگر باشد معطّل باشد، و ذات (مردم) [٤] را بدان [هيچ] [٥] شعور نباشد، «و اين محال باشد» [٦]. پس «نشايد كه نفس از بدن ببدنى ديگر» [٧] انتقال كند (و اللّه اعلم) [٨].
«باب» [٩] يازدهم در ذكر آنكه قوتهاى نفسانى جمله «آلت نفس واحد است» [١٠]
«در فصول پيشتر پيدا كرديم» [١١] كه قوتهاى نفسانى جمله آلت يك مبدأ است. و نفس انسانى (كه) [١٢] يك جوهر است و جمله
[١] - ف: از واهب صورها بذو- آ س: ازو اسب صور بدان پيوندد و يكى كه با وى- م د خ ل: واهب صور بدو دهد و يكى كه بدو.
[٢] - ف م د ل: كس.
[٣] - س آ افزوده. از ف م د ح ل ساقط شده.
[٤] - م د ح ل ف افزوده- س آ: وى را.
[٥] - در بسخههاى ديگر نيست.
[٦] - ف: در اين محال نباشد- م د ل خ: و اين محالست- از آ س ساقط شد.
[٧] - ف: نفس را نشايد كه از بدنى ببدنى ديگر- ح: نشايد كه نفسى از بدنى ببدنى ديگر.
[٨] - م د ح افزوده.
[٩] - در اصل نسخه متن: فصل.
[١٠] - ف: آلت يك مبدأ است- آ س: آلتى واحد است- م د ل ح: آلت نفس واحداند.
[١١] - از ف ساقط شده- س آ در فصول پيشين ياد كرديم كه قوتهاء نفسانى جمله آلت يك مبدأ است- ح: در فصول متقدم پيدا كرديم كه قوتهاء نفسانى جمله آلت مبدأ است- م د ل: در فصول متقدم پيدا كرديم كه قوتهاى نفسانى جمله آلت نفساند، در كتاب معاد: «ان القوى النفسانيه كلها عن مبدأ واحد»، رجوع شود بكتاب نجاة ص ٣١١
[١٢] - م د ل افزوده.