بسم اللّه الرّحمن الرّحيم‌ [١] رساله‌ايست كه مولانا افضل المتأخرين حجّة الحق على الخلق فيلسوف العالم قامع المخالفين منشى العلوم و الحكمة شيخ رئيس ابو على سينا رحمة اللّه عليه رحمة واسعه، كرده است در روشن كردن ماهيت نفس مردم و احوال او در آخرت از بقا و سعادت و شقاوت و لذّت و الم و ديگر احوالها چنان كه ياد كرده‌اند [٢].

[١] - در نسخه س بجاى بسم اللّه: بنام ايزد بخشاينده بخشايش‌گر.

[٢] - اين عبارات كه در نسخ ديگر بانحاء مختلف ذكر شده ظاهرا از طرف استنساخ كنندگان افزوده شده است چنان كه نسخه ح: «ربّ يسّر و لا تعسّر، اين رسالتيست كه شيخ رئيس ابو على بن سينا رحمة اللّه عليه تصنيف كرده است در روشن كردن ماهيت نفس مردم و احوال نفس مردم از بقا و فنا و سعادة و شقاوة در آخرة و ديگر احوالها چنان كه ياد كرده آيد»، نسخه‌هاى ل د م نيز بدون جمله ربّ يسّر و لا تعسّر بنحو بالا شروع شده است، نسخه ف: «اللهم وفّق و يسّر و اختم بالخير، حمد بى‌پايان و ستايش بيكران مر خداى را جلّ جلاله كه نگارنده سپهرست و فروزنده ماه و مهر و درود و تحيّات بر روان مطهر مقدّس سيّد المرسلين و امام المتّقين و قائد الغرّ المحجّلين عليه السلام و بر ياران و اتباع و اشياع او باذ، اما بعد چنين گويد رئيس ابو على سينا رحمة اللّه عليه در اقسام نفوس و آن جهارست».

در نسخه آ كه يكى از قديمترين نسخه‌هاى رساله حاضرست، عبارات فوق يا نظائر آنها وجود ندارد و نسخه مزبور اين طور شروع مى‌شود: «چنين گويد مصنّف اين رساله كه ...»، نسخه س نيز كه ظاهرا از روى يك نسخه قديمى استنساخ شده اين طور آغاز مى‌شود: «الحمد للّه رب العالمين و الصلاة على محمد و آله الطاهرين و حسبنا اللّه وحده. چنين گويد خواجه رئيس ابو على سينا كه فرمان ...».