رساله نفس
(١)
مقدمه
١ ص
(٢)
باب اول «در بيان حد نفس»
٥ ص
(٣)
باب «دوّم» در بيان قوتهاء نفس
١١ ص
(٤)
باب «سيّم» «در سبب اختلاف افعالها قوت دريافتن از نفس»
٢٧ ص
(٥)
باب چهارم در بيان آن «قوتى» كه صورت «جزوى» دريابد كه «اين دريافتن» جز «بالت جسمانى نتواند بود»
٣٠ ص
(٦)
باب پنجم در ذكر قوتى كه صورت كلى دريابد «كه اين دريافت با آلت جسمانى نتواند بودن»
٣٤ ص
(٧)
باب ششم در بيان كيفيت استعانت نفس ببدن (و) شرح آن «قوت كه وى را حاجت باشد بدين استعانت و آن وقت كه مستغنى باشد ازين استعانت و آن وقت كه بدن ضرر كند و مانع باشد نفس را از مقصود خويش»
٤٠ ص
(٨)
باب هفتم در «درست» كردن ثبات نفس مردم بذات خويش و مستغنى شدن (او) از بدن و «هر چه» بدين «پيوندد»
٤٥ ص
(٩)
باب هشتم در تصحيح حدوث نفس با حدوث بدن
٥١ ص
(١٠)
باب نهم در ذكر برهان بر بقاء نفس و نامردن نفس بمردن بدن
٥٥ ص
(١١)
باب دهم در بيان امتناع انتقال (نفس) از «بدن ببدن ديگر»
٥٨ ص
(١٢)
«باب» يازدهم در ذكر آنكه قوتهاى نفسانى جمله «آلت نفس واحد است»
٥٩ ص
(١٣)
باب دوازدهم در بيان عقل نظرى و كيفيت بيرون «آمدن او» از قوت بفعل
٦٤ ص
(١٤)
باب سيزدهم در بيان نبوت و احوال خواب
٦٧ ص
(١٥)
باب چهاردهم در غايت رتبتى كه در حق نفس مردم ممكن باشد از شرف درين عالم
٧١ ص
(١٦)
باب پانزدهم در دلالت «حال» نفس چون از بدن مفارقت كند و شرح اصناف سعادت و شقاوت (او)
٧٧ ص
(١٧)
باب شانزدهم در «ختم» اين فصول
٨٧ ص
(١٨)
فهرست اعلام رجال
٨٩ ص
(١٩)
فهرست اسامى كتب
٩٥ ص
(٢٠)
فهرست مطالب رساله ماهيت نفس
٩٩ ص
(٢١)
فهرست اصطلاحات
١٠٠ ص
(٢٢)
فهرست مندرجات رساله نفس
١١٢ ص

رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٢ - مقدمه

«چون توفيق ايزد عزّ و جلّ مرا يار باشد تا اين مقصود حاصل شود ان شاء اللّه تعالى» [١].


[١] - ظاهرا قبل از عبارات: «توفيق ايزد عزّ و جلّ ...» چند سطرى افتاده است و در نسخه‌هاى ديگر باستثناى نسخه ف، سطور مزبور چنان كه ذيلا نوشته شود ضبط شده است:

نسخه آ: «چنين گويد مصنف اين رساله كه فرمان پادشاه وقت زاده اللّه علا و نفاذا در حق اين ضعيف چنانست كه اين رساله را از زبان تازى بزبان پارسى نقل كند و من بحكم فرمان اقدام كردم و موجب امتثالى اعتقاد بستم و چنان دانم كه انواع تأييد و سعادت قرين اين فرمان باشد و چون من اين اعتقاد كنم و فرمان منعم خويش را بانقياد مقابله كنم- توفيق ايزدى عزّ اسمه مرا يار باشد تا اين مقصود حاصل شود ان شاء اللّه العزيز».

نسخه س: «چنين گويد خواجه رئيس ابو على سينا فرمان عالى علائى عضدى شمسى زاده اللّه علّا و نفاذا در حق اين ضعيف چنانست كه اين رسالت را از زبان تازى بپارسى نقل كنند و من بحكم فرمان اقدام كردم و وجوب امتثال اعتقاد بستم و چنان دانم كه انواع تأييد و سعادت قرين اين فرمان باشد و چون من اعتقاد بستم و چنان دانم و فرمان منعم خويش را بانقياد معامله كنم توفيق ايزدى عزّ اسمه مرا يار باشد تا اين مقصود حاصل شود ان شاء اللّه عزّ و جلّ».

نسخه‌هاى ح م د ل: چون فرمان عالى علائى شمسى زاده اللّه علاء و نفاذ در حق اين بنده ضعيف چنانست كه اين رساله را از زبان تازى بزبان پارسى نقل كنم من بحكم اين فرمان اقدام كردم و وجوب امتثال را انقياد بستم چنان دانم كه انواع تأييد و سعادت قرين اين فرمان باشد و چون من اين اعتقاد كنم و فرمان؟؟ خويش بجاى آرم و بانقياد معامله كنم مدد توفيق ايزد عزّ اسمه مرا يار باشد تا اين مقصود حاصل شود (و اللّه الهادى).

چنان كه ملاحظه مى‌شود در اصل نسخه متن كه يكى از قديمترين نسخ رساله حاضرست كه تا كنون بدست مصحح اين رساله رسيده ذكرى از پادشاه وقت نشده است. در نسخه آ، كه ظاهرا بعد از اصل نسخه متن نوشته شده و تاريخ كتابت آن بسال هفتصد هجرى است فقط بذكر فرمان پادشاه وقت اكتفا شده و باسم اين پادشاه تصريح نشده است و در نسخه س كه از نسخه‌هاى نسبة قديمى است، كلمه عضدى باسم شمسى اضافه شده.

در نسخه‌هاى جديد فقط اسم شمسى ذكر شده است. رجوع شود مقدمه اين رساله.