رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٦٢ - «باب» يازدهم در ذكر آنكه قوتهاى نفسانى جمله «آلت نفس واحد است»
«چون اين مزاج نزديك باشد باعتدال قوت حيوانى كه قبول كند شريفتر باشد تا بحدى رسد كه مستعد شود مر جوهرى را» [١]. و چون چنين باشد (اول) [٢] نفس نباتى بمزاج پيوندد كه حدّى دارد معلوم از اعتدال.
و چون آن (را) [٣] اعتدال زيادت شود (و) [٤] بمزاج «حيوانى» [٥] پيوندد [و ان نفس كه بدين مزاج پيوندد] [٦] نفس حيوانى باشد كه «شريفتر است از نفس نباتى» [٧] اگر «چه» [٨] قوتهاى (نفس) [٩] نباتى «نيز
[١] - ف: و چندان كه مزاج باعتدال نزديكتر باشد قوت حيوانى كى قبول كند شريفتر باشد تا بحدى رسد كه مستعد شود جوهرى را- آ س: هر آنگاه كه اين مزاج نزديكتر باشد باعتدال مستعد قوه حياتى باشد شريفتر تا بحدى رسد كه مستعد شود مر جوهرى را چون جوهر مفارق نباتى- ح: و چندان كه باعتدال نزديكتر باشد قوتى حياتى كه قبول كند شريفتر باشد تا بحدى رسد كه مستعد شود جوهرى را- م د: و چندان كه باعتدال نزديكتر باشد قوة حيوانى صورتى كه قبول كند شريفتر باشد تا بحدى كه مستعد شود جوهرى را.- ظاهرا نسخههاى س آ صحيح است و در كتاب معاد چنين است.
«فتستحق بذلك القدر القبول قوة محيية من المبدأ المفارق المدبر ثم اذا ازدادت قربا من التوسط ازدادت قبولا للحياة حتى تبلع الغاية التي لا يمكن ان يكون اقرب منها الى التوسط و اهدم الطرفين المتضادين فتقبل جوهرا مقارب الشبه من وجه ما للجوهر المفارق كما قبلته الجوهر السماويه» رجوع شود بكتاب نجاة ص ٣١٣.
[٢] - ف م د ل ح افزوده.
[٣] - نسخهاى ديگر افزوده.
[٤] - م د ل ح س آ افزوده.
[٥] - س آ م: حياتى.
[٦] - از ف ساقط شده.
[٧] - م د ح ف: از نفس نباتى شريفتر است- س آ: شريفتر باشد از نفس نباتى و.
[٨] - ح ف م د ل: چند.
[٩] - ف افزوده.