رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٦٣ - «باب» يازدهم در ذكر آنكه قوتهاى نفسانى جمله «آلت نفس واحد است»

دارد» [١]. پس چون اعتدال (نفس) [٢] بغايتى رسد (كه) [٣] باعتدال حقيقى نزديك (تر) [٤] از آن «باشد، پس» [٥] نفس انسانى بدان [مزاج‌] [٦] پيوندد (و) [٧] اگر چنان بودى كه در يك تن (اين) [٨] هر سه نفس «بودى» [٩] مفرد، «با هر دو نفس، پس» [١٠] بايستى كه در حيوان هم مزاج نبات «بودى و جسم نبات حاصل شدى» [١١] و در تن مردم «هر دو مزاج بودى و همين هر دو جسم بودى و مزاج مردم نيز بودى و تن مردم» [١٢] و اين محال است، (و اللّه اعلم) [١٣].

[١] - ح م د: نبود.

[٢] - ف افزوده.

[٣] - ح س آ م د ل افزوده.

[٤] - نسخ ديگر افزوده.

[٥] - ف س: نباشد- ح م د ل: نبود پس- ظاهرا نبود يا نباشد درست است چنان كه در كتاب معاد مى‌گويد: «حتى تبلغ الغاية التي لا يمكن ان يكون اقرب منها الى التوسط».

رجوع شود بكتاب نجاة، ص ٣١٣.

[٦] - م د ل س آ ح ندارد.

[٧] - نسخ ديگر افزوده.

[٨] - م د ل ح ف افزوده.

[٩] - م ح ف: نبودى.

[١٠] - م د ح: يا دوازين سه- ف: يا دوازين هر سه مفرد- س آ ندارد.

[١١] - آ س: بودى و جسم نبات حاصل شدى و هم مزاج حيوانى و جسم حيوان حاصل شدى- ف: حاصل شدى و هم جنس نبات و هم مزاج حيوان و هم جنس حيوان- ل م د ح:

حاصل شدى و هم جسم نبات و هم مزاج حيوان و هم جسم حيوان.

[١٢] - م د: هم چنين هر سه مزاج و هر سه جسم نباتى و حيوانى و انسانى بر سبيل انفراد بودى آ س: همين هر دو مزاج و هم اين هر دو جسم بودى و مزاج نبودى در تن مردم- ف ح: همچنان هر سه مزاج و هر سه جسم نباتى و حيوانى و انسانى بر سبيل انفراد

[١٣] - م د ح افزوده.