رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٧٨ - باب پانزدهم در دلالت «حال» نفس چون از بدن مفارقت كند و شرح اصناف سعادت و شقاوت (او)
امّا احوال بدن در معاد و آخرت از راحت و «عذاب و» [١] لذت و الم آنست كه شريعت حق آن را شرح كرده است و تفصيل داده. و «امّا» [٢] احوال نفس [آنست كه هم در شريعت ياد كرده است] [٣] بعضى بر سبيل «رمز و بعضى» [٤] ايجاز. و نفس را «در» [٥] شريعت روح «گويند» [٦] و اخبارى كه «اندرين» [٧] معنى از صاحب شريعت (حق صلوات اللّه عليه و على آله و اصحابه) [٨] آمده است «و معروفست» [٩] و «حكماء الهى را اندر سعادت و لذت جسمانى روحانى رغبت بيشتر باشد از رغبت اندر سعادت و لذت جسمانى و نفرت ايشان از شقاوت و الم روحانى بيشتر باشد از نفرت ايشان از شقاوت و الم جسمانى» [١٠].
[١] - م د ح ل: عقاب.
[٢] - ف م د ح ل: همچنين.
[٣] - م د ح ل ف ندارد.
[٤] - در س آ از «اما احوال بدن در معاد» چنين ضبط شده است: «اما احوال نفس آنست كه در شريعت ياد كرده است بعضى بر سبيل ايجاز و نفس را در شريعت روح خوانند»- ف: رمز ايجاز- م د ح: رمز و بعضى بر سبيل.
[٥] - م د ح ل: بلغت- ف: بعلت.
[٦] - م د ح ل س آ: خوانند.
[٧] - م د ح ف ل: در.
[٨] - م د ح ل افزوده- ف س آ: صلوات اللّه عليه و على آله و اصحابه.
[٩] - م د ح ل ندارد- در اصل نسخه متن: مقرون است، ظاهرا اشتباه كاتب است.
[١٠] - م د ح: و اما رغبت حكماى الهى بسعادت و لذت روحانى «زيادهتر» باشد از رغبت ايشان بسعادت و لذت جسمانى و نفرت ايشان از شقاوت و الم جسمانى- ف:
اما رغبت حكماء الهى بسعادت و لذت روحانى بيشتر باشد از رغبت ايشان بلذت و سعادت جسمانى و نفرت ايشان از شقاوت و الم روحانى بيشتر باشد از نفرت ايشان از شقاوت و الم جسمانى- س آ: و حكماء الهى را رغبت ايشان در سعادت و لذت روحانى بيشتر باشد از رغبت در سعادت و لذت جسمانى و نفرت ايشان از سعادت و الم روحانى بيشتر باشد از نفرت از شقاوت جسمانى.