رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٣١ - باب چهارم در بيان آن «قوتى» كه صورت «جزوى» دريابد كه «اين دريافتن» جز «بالت جسمانى نتواند بود»

نبودى آن را» [١] با جسم هيچ نسبت نبودى از حضور و غيبت. پس معلوم شد كه «قوت حسّى» [٢] جسمانى باشد.

و امّا قوت خيالى اگر چه (صورت) [٣] غايب [باشد كه‌] [٤] دريابد و لكن با لواحق مادّه دريابد، براى آنكه صورت خيالى مثلا صورت زيد «با مقدار محدود و وضعى مخصوص و لونى معين در خيال» [٥] و جانب يمين (وى در جانبى از خيال باشد و جانب) [٦] يسار وى در «جانبى از خيال بود» [٧] [و اين اختلاف هر دو جانب دريافتن خيال را] [٨] خالى نباشد از دو قسم: يا بسبب آن باشد كه (اين) [٩] هر دو جانب از بيرون مخالف يكديگرند، «يا» [١٠] اين هر دو جانب «از دو جزء اين» [١١]

[١] - د م ح: نه در جسم بودى آن را- آ س: نه در جسم بودى او را- ف: در جسم نبودى او را.

[٢] - ف: حسى.

[٣] - نسخ ديگر افزوده.

[٤] - در نسخ ديگر نيست، ظاهرا زائد است.

[٥] - ح ل د م آ س: با مقدارى محدود و يا وضعى مخصوص و يا لوئى معين در خيال باشد.

[٦] - از اصل نسخه متن ساقط شده و نسخ ديگر افزوده.

[٧] - د م: در جانبى ديگر از خيال- ف: در جانب ديگر از خيال.

[٨] - از د م ساقط شده.

[٩] - ف افزوده- آ س: از.

[١٠] - ف: و اما- آ س: با.

[١١] - ف: در جزوى از- م د ح: در دو جزء اين- آ: در دو جزء از.