رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ٢٩ - باب «سيّم» «در سبب اختلاف افعالها قوت دريافتن از نفس»

صورت خيالى اگر چه مجرّد است از مادت، از لواحق مادت» [١] مجرد نيست.

و بعد ازين قوت وهم است كه چيزها دريابد مجرّد از مادت (و) [٢] اگر چه مخصوص باشد بصورتى «از مادتى» [٣] چون «معنى عداوتى» [٤] از گرگ.

و بعد ازين قوت «عقلى» [٥] است كه چيزها دريابد كه «مجرّد باشند از مادت تجريدى بكمال» [٦] چون «انسان» [٧] كلّى. پس فرق (ميان) [٨] حاكم حسّى در ادراك و (ميان) [٩] حاكم خيالى و حاكم وهمى و حاكم عقلى در مراتب تجريد است چنان كه ياد «كرده شد» [١٠].

[١] - ف: و يالون- ولى بقيه عبارت بعد از يك سطر ذكر شده- ل د ح م: و يا لونى مخصوص و اين معانى همه لواحق مادت است، پس صورت خيالى اگر چه مجرد است از مادّت از لواحق مادت- س آ: و يا لونى مخصوص و يا وضعى مخصوص و اين معانى همه از لواحق مادت.

[٢] - نسخه‌هاى ديگر افزوده.

[٣] - ف: از مادت- ح: مادى- د ل م: و مادتى- آ س: مادتى.

[٤] - ف: عداوت- س آ ح د م ل: معنى عداوت.

[٥] - س ل د م ح: عقل.

[٦] - ل د م: مجرد باشد از مادت تجريدى بر كمال- س آ: مجرد از مادت تجردى كمال- ح: مجرد باشد از مادت تجردى بر كمال.

[٧] - د ل م، دريافتن انسانى- آ س: خود انسان.

[٨] - ف: باشد ميان- ل د ح م افزوده.

[٩] - آ س ل د ح م افزوده.

[١٠] - ل م د: كنيم- ح: كرده آيد.