رساله نفس - ابن سينا - الصفحة ١٤ - باب «دوّم» در بيان قوتهاء نفس

«اين» [١] قوت آنست كه «جسمى ديگر را با مشابه» [٢] جسم خويش [مستحيل‌] [٣] كند «بدل آن چيز كه ازو تحليل افتد» [٤]. و «ديگر» [٥] قوت منميّه است و فعل «اين» [٦] قوت آنست كه جسم خويش را «زيادتى دهد» [٧] بغذا «مناسب اندر جهتهاى طولانى و عرضانى و عمقانى» [٨] تا بغايت كمال (رسد) [٩]. «و سيّم» [١٠] قوت مولده است و فعل اين قوت آنست كه از جسم خويش چيزى بستاند كه «ماننده وى باشد بقوت» [١١] و در آن «افعالى كند از» [١٢] تغيير و «تمزيج» [١٣] تا «ماننده وى» [١٤] شود بفعل.

[١] - ل م د ح: آن.

[٢] - ل م د ح آ: جسمى ديگر بمشابهت- س ف: جسم ديگر را بمشابهت- ف:

جسم ديگر را بطريق استحالت مشابه.

[٣] - ف ندارد.

[٤] - آ: بد آنچ از او منحل شده باشد- س: بدل آنچ ازو متحلل شده باشد- ل م د ح: بدل آن چيزى كه از ان تحليل افتاده بود- ف: بدل آن چيزى كه ازو تحليل افتذ.

[٥] - ف: دوّم.

[٦] - ل د م: آن.

[٧] - نسخ ديگر- زيادت كند.

[٨] - س آ: زيادتى مناسب بر جهت‌هاى طولانى و عرضانى و عمقانى- ل د م ح:

زيادتى متناسب در جهت‌ها چون طول و عرض و عمق- ف: زيادت متناسب در جهات طولانى و عرضانى و عمقانى.

[٩] - نسخ ديگر افزوده.

[١٠] - ف: سه‌ام.

[١١] - ل م د ح: ماننده وى بود در قوت- ف: ماننده وى باشد بقوت.

[١٢] - ف س آ: افعال كند از- م د ل: فعلها كند مثل.

[١٣] - ف: تمييز.

[١٤] - ف: مثل او.