نماند مراد از «أُذُن» در آيه صرف شنيدن و گوش دادن نيست بلكه منظور عمده باور كردن است، مراد منافقان آن بود كه حضرت بسيار زود باور است، آنچه مى‌شنود تصديق ميكند چنانكه‌ «يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَ يُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِينَ» مؤيد آن است. در تفسير المنار نقل شده: عده‌اى از منافقان كه از آنجمله جلاس بن سويد، مخشى بن حمير و وديعة بن ثابت بود، جمع شدند و خواستند در غياب حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم از او بد گوئى كنند، بعضى گفتند: اين كار را نكنيد ميترسيم كه باو خبر دهند و در باره شما بد گوئى كند، بعضى گفتند: محمد يكپارچه گوش است اگر باو خبر دادند قسم ميخوريم تصديقمان ميكند. در نتيجه آيه فوق نازل شد.

مخفى نماند: كفّار با اين كلمه قصد اهانت داشتند، ولى قرآن آنرا بصورت مدح آورده و ميگويد:

پيغمبر زياد گوش ميدهد و باور ميكند امّا نه بهر كس بلكه بوحى خدا و سخن مؤمنان گوش ميدهد و باور ميكند و اين گوش دادن و باور كردن بخير و صلاح شماست كه شما را راهنمائى ميكند.

از اين ماده فعل أَذِنَ‌ يَأْذَنُ‌ از باب علم يعلم بمعنى گوش دادن و اطاعت كردن آمده است مانند «إِذَا السَّماءُ انْشَقَّتْ وَ أَذِنَتْ‌ لِرَبِّها وَ حُقَّتْ» (انشقاق ١) آنگاه كه آسمان شكافته شود و از فرمان پروردگارش پيروى كند و اطاعت آن حتمى است در تفسير كشّاف ذيل آيه فوق و در الفائق و نهايه ماده «اذن» از حضرت رسول صلّى اللَّه عليه و آله و سلّم منقول است‌

«مَا أَذِنَ اللَّهُ لِشَيْ‌ءٍ كَإِذْنِهِ لِنَبِيٍّ يَتَغَنَّى بِالْقُرْآنِ».

خدا بچيزى گوش نداده مانند گوش دادنش بپيغمبرى كه قرآن را با صوت حزين و رقيق ميخواند. در فائق گويد:

مراد از تغنّى تحزين و ترقيق صوت است.

بنظر ميآيد كه بجاى «لنبىّ» «لرجل» باشد چون از «لنبىّ» استفاده ميشود قرآن ببسيارى از پيامبران نازل شده حال آنكه چنين‌