«مِنْهُ» به‌ «مِنْ» موصول بر ميگردد ايضا ضمير «مِنْ قَبْلِهِ» و مراد از أَ فَمَنْ كانَ عَلى‌ بَيِّنَةٍ حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است و مراد از «يَتْلُوهُ‌ شاهِدٌ» كسى است كه در پى آنحضرت است و بنبوّت او ايمان دارد و گواهى ميدهد.

معنى آيه چنين است: آنكه بصيرت خدائى دارد (و با آن بصيرت ميداند كه اين قرآن حقّ است) و حال آنكه در پى او و با او گواهى هست كه بر صدق اين مطلب گواهى ميدهد و قبل از وى (پيغمبر) كتاب موسى كه امام و رحمت است آمده، آيا چنين شخص مانند ديگرى است؟

و خلاصه آنكه رسول خدا داراى بصيرت خدائى است و شاهدى از خودش وى را تصديق ميكند و پيش از او كتاب موسى آمده كه نظير اين حقائق را در بر داشته است على هذا اين كتاب و رسول، باور كردنى و ايمان آوردنى است.

(استفاده از الميزان).

در تعيين اين شاهد كه در آيه آمده اقوال زيادى است گفته‌اند:

مراد از شاهد، قرآن، جبرئيل، زبان حضرت كه تلاوت ميكرد و ...

است.

ولى در روايات شيعه و اهل سنّت هست كه شاهد على بن ابى طالب عليه السّلام است. عيّاشى در ذيل آيه شريفه از على بن ابى طالب عليه السّلام و امام باقر و صادق عليهما السّلام نقل كرده كه مراد از شاهد در آيه، امير- المؤمنين عليه السّلام است. از جمله:

عبد اللّه بن يحيى گويد: شنيدم على عليه السّلام ميگفت: در باره هر يك از مردان قريش يك يا دو آيه از كتاب خدا نازل گشته، مردى گفت: يا امير المؤمنين آنچه در باره تو نازل شده كدام است؟ فرمود: آيه‌ايكه در هود است نميخوانى‌ أَ فَمَنْ كانَ عَلى‌ بَيِّنَةٍ مِنْ رَبِّهِ وَ يَتْلُوهُ‌ شاهِدٌ مِنْهُ‌ محمّد صلّى اللّه عليه و آله و سلّم بر بصيرت است از پروردگار خودش و منم شاهد.

همين روايت در تفسير الميزان از الدّر المنثور نقل شده است و در