قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ٢٥
آنرا (آب باران) تلخ و شور قرار ميداديم و وقت تبخير، املاح دريا با آن تبخير ميشد چرا شكر نميكنيد؟! اين كلمه در كلام اللَّه مجيد سه بار آمده است: فرقان: ٥٣، فاطر:
١٢، واقعه: ٧٠.
أَجْر: مزد، ثواب و پاداش كه در مقابل عمل نيك بانسان ميرسد اجير: كسيكه در مقابل مزد كار ميكند.
استيجار بمزدورى گرفتن در قرآن مجيد بثواب آخرت و دنيا هر دو اطلاق شده است «وَ لَأَجْرُ الْآخِرَةِ أَكْبَرُ» نحل: ٤١ «وَ آتَيْناهُ أَجْرَهُ فِي الدُّنْيا» عنكبوت: ٢٧. و نيز بمهريّه زنان اجر گفته شده «وَ آتُوهُنَ أُجُورَهُنَ بِالْمَعْرُوفِ» نساء: ٢٥.
راغب در مفردات تصريح ميكند كه: أجر فقط در مزد عمل خوب گفته ميشود بر خلاف جزاء كه در عمل خوب و بد هر دو استعمال ميشود ناگفته نماند در تمام قرآن كريم، اجر در مقابل عمل نيك استعمال شده حتى در آيه «فَلَمَّا جاءَ السَّحَرَةُ قالُوا لِفِرْعَوْنَ أَ إِنَّ لَنا لَأَجْراً» شعراء: ٤١ زيرا كه ساحران عمل خويش را آنوقت خوب ميدانستند در آيه «كُلُّ نَفْسٍ ذائِقَةُ الْمَوْتِ وَ إِنَّما تُوَفَّوْنَ أُجُورَكُمْ» آل عمران: ١٨٥ بنظر ميايد مراد از اجور اعمّ باشد مجمع البيان در تفسير آيه ميگويد:
بجزاى اعمالتان ميرسيد خير باشد خير، شرّ باشد شرّ، در تفسير بيضاوى و كشّاف نيز شامل جزاء اعمال نيك و بد دانستهاند.
اما نميشود اين آيه را از قاعده كلّى كه راغب تصريح كرده مستثنى دانست، مخصوصا كه در قرآن فقط در يكجاست. بنظر ميايد كه: مراد از آيه شريفه تشويق باشد كه: كار خوب كنيد زيرا پاداش آنرا فقط در قيامت تمام و كامل خواهيد ديد و هيچ مانعى از اين معنى بنظر نميرسد كلمه أَجْر با سائر صيغ آن ١١٠ بار در قرآن آمده است.
أَجَل:
مدّت معيّن و آخر مدّت.
راغب در مفردات گويد: أَجَل مدّتى است كه براى چيزى معين شود و أجل انسان مدّت حيات اوست.