قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١٤٥
اوّاه بسيار دعا كننده و بسيار گريه كننده است، ابن عبّاس چنين گفته و آن از ابى عبد اللَّه عليه السّلام مروى است.
أَوَى: نازل شدن. منضم شدن. در قاموس آمده «أَوَيْتُ منزلى و اليه: نزلته» در مفردات گفته:
«أَوَى إلى كذا- انضمّ اليه» «إِذْ أَوَى الْفِتْيَةُ إِلَى الْكَهْفِ» كهف: ١٠ يعنى چون جوانها در غار نازل شدند و مسكن گرفتند «سَآوِي إِلى جَبَلٍ» هود: ٤٣ يعنى زود بكوهى منزل ميكنم آوى از باب افعال مسكن دادن و نازل كردن است «آوى إِلَيْهِ أَخاهُ» يوسف: ٦٩ برادرش را بخود منضمّ كرد و نزد خويش نازل كرد «وَ تُؤْوِي إِلَيْكَ مَنْ تَشاءُ» هر كه را از آنها خواستى نزد خود جاى ميدهى.
نا گفته نماند: هر جا كه اين كلمه با الى بكار رود بهتر است، انضمام معنى شود و اگر معنى حقيقى آن نزول باشد لازم است بگوئيم: در تعدّى بالى، معنى انضمام بآن اشراب شده است، در قرآن مجيد تمام صيغ ثلاثى آن با الى متعدّى است. و بعضى از صيغ ابواب ديگر. مَأوى اسم مكان است از اوى يعنى جايگاهى كه در آن مسكن ميگيرند «عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى» نجم:
١٥ يعنى نزد آنست بهشتى كه جايگاه است راغب احتمال داده كه مراد از مأوى در اينجا خلود باشد.
إِي: بكسر اوّل، حرف جواب است بمعنى آرى «وَ يَسْتَنْبِئُونَكَ أَ حَقٌّ هُوَ قُلْ إِي وَ رَبِّي» يونس: ٥٣ از تو مىپرسند: آيا آن حق است؟
بگو: آرى بخدايم.
آيَةٌ: علامت. نشانه. عبرت.
دليل. معجزه. در متن قرآن همهى اين معانى را ميتوان يافت. ناگفته نماند معناى اصلى و حقيقى آيه، همان علامت و نشانه است چنانكه در قاموس و مفردات تصريح شده، معانى ديگر كه ذكر شد همه با معناى اصلى قابل جمعاند، و بقسمتى از كلمات قرآن كه از محلّى آغاز و بمقطعى ختم ميشود آيه گوئيم زيرا كه آن از نشانههاى خداوند