قاموس قرآن - قرشی، سید علی اکبر - الصفحة ١١٥
است در اينكه چشمها، خدا را درك نميكند، چه بسيار از آيات متشابه كه با ارجاع بآيات محكم، واضح و روشن ميشوند رجوع شود به «شبه» «يَمْحُوا اللَّهُ ما يَشاءُ وَ يُثْبِتُ وَ عِنْدَهُ أُمُ الْكِتابِ» رعد: ٣٩ بنظر ميايد كه مراد از امّ در اين آيه، علت و ريشه باشد و نيز احتمال دارد كه كتاب بمعناى مصدرى باشد نه بمعناى مكتوب اين مطلب در «اجل معلّق» تحقيق شده است.
«إِنَّا جَعَلْناهُ قُرْآناً عَرَبِيًّا لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُونَ. وَ إِنَّهُ فِي أُمِ الْكِتابِ لَدَيْنا لَعَلِيٌّ حَكِيمٌ» زخرف: ٤ در اينجا ميفرمايد: قرآن در اصل كتاب كه نزد ماست، بلند پايه و محكم است اگر «لَدَيْنا» را صفت أُمِّ الْكِتابِ بگيريم، روشن ميشود كه امّ الكتاب نزد خداست، و «فى» در فِي أُمِ- الْكِتابِ بمعنى ظرفيت است ميرساند كه امّ الكتاب ظرف قرآن است و قرآن در آن بوده و بر ما نازل شده است، براى روشن شدن اين امر، دو آيه ديگر نقل ميكنيم «إِنَّهُ لَقُرْآنٌ كَرِيمٌ فِي كِتابٍ مَكْنُونٍ، لا يَمَسُّهُ إِلَّا الْمُطَهَّرُونَ» واقعه: ٧٧- ٧٩، در اينجا نيز آمده كه قرآن در كتابى پوشيده است، «كتاب» نكره، است و «فى» دلالت بر ظرف دارد يعنى قرآن در يكجور كتاب پوشيده است «بَلْ هُوَ قُرْآنٌ مَجِيدٌ فِي لَوْحٍ مَحْفُوظٍ» بروج: ٢١- ٢٢ بلكه آن قرآن مجيد است و در صفحهايست محفوظ.
(لوح محفوظ).
لوح محفوظ و كتاب مكنون و امّ الكتاب هر سه، قهرا يك چيزاند و ظرف قرآن ميباشند قهرا اين سه چيز محلّى است كه مقدّرات انسانها، در آنجاست و آن در نزد خداست و محفوظ از هر جهت و پوشيده از همه است، بعضى از ملائكه باذن خدا بآنجا راه دارند و براى پيامبران مياورند، ممكن است بگوئيم كه مراد از اين سه چيز، قلب حضرت رسول صلّى اللّه عليه و آله و سلّم است كه قرآن در آنجاست، ولى كلمهى «لَدَيْنا» در آيه اوّل و كلمهى «مَكْنُونٍ» و «مَحْفُوظٍ»