و قسم خوردن است و هر سه معنى در آيه خالى از تناسب نيست، و معنى آيه اين است صاحبان فضل و وسعت از دادن، تقصير و كوتاهى نكنند، يا عطا كردن را ترك نكنند و يا قسم نخورند كه چيزى ندهند.

إيْلَاء: قسم خوردن. إيلاء در فقه اسلامى آنست كسى قسم بخورد كه بزن خود نزديكى نخواهد كرد، زن او ٤ ماه حق اعتراض ندارد، پس از چهار ماه اگر بحاكم رجوع بكند، حاكم شوهر او را ميان دو چيز مخيّر ميكند، و آن اينكه يا طلاق بدهد و از زن جدا شود و يا كفّاره بدهد و بزن خود برگردد، در صورت امتناع وى را زندانى ميكند، تا يكى از دو كار را اختيار نمايد (شرايع) [١] قرآن مجيد فرموده‌ «لِلَّذِينَ‌ يُؤْلُونَ‌ مِنْ نِسائِهِمْ تَرَبُّصُ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ، فَإِنْ فاؤُ فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ، وَ إِنْ عَزَمُوا الطَّلاقَ فَإِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ» (بقره: ٢٢٦- و ٢٢٧) براى آنها كه قسم ميخورند از زنان خود دور شوند و مقاربت نكنند، چهار ماه انتظار هست، سپس اگر برگشتند خدا آمرزگار و رحيم است، و اگر قصد طلاق كردند، خدا دانا و شنواست.

در صورت برگشتن چون قسم خود را شكسته و بر خلاف آن عمل كرده است، بايد كفّاره بدهد چنانكه شيعه قائل است و جمله‌ «فَإِنَّ اللَّهَ غَفُورٌ رَحِيمٌ» دليل آن است كه بر رجوعش عذابى و عقابى نيست رجوع و يا طلاق اگر در عرض چهار ماه عملى شد، هيچ و الّا پس از انقضاء چهار ماه، حاكم اجبار ميكند كه يكى از آن دو را اختيار نمايد.

إِلى: حرف جرّ است، معناى مشهورش، دلالت بانتهاى مكان يا زمان است مثل‌ «سُبْحانَ الَّذِي أَسْرى‌ بِعَبْدِهِ لَيْلًا مِنَ الْمَسْجِدِ الْحَرامِ‌ إِلَى‌ الْمَسْجِدِ الْأَقْصَى» اسراء: ١، اوّل مكان سير مسجد حرام و انتهاى آن مسجد اقصى است، و نظير «ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيامَ‌ إِلَى‌ اللَّيْلِ» بقره: ١٨٧ كه انتهاى زمان روزه رسيدن شب است‌

[١] كفّاره‌اش كفّاره قسم است.