استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٠٨ - مسائل متفرّقه ديات

سؤال ١٣٦١- در قتل عمد، اگر پدر رضايت داد و مطالبه ديه كرد و جد مخالفت كند و مطالبه قصاص نمايد كدام مقدّم است؟

جواب: با وجود پدر نوبت به جد نمى‌رسد.

سؤال ١٣٦٢- در مناطق ما رسم است كه اهالى هر محلّه در ايّام فراغت و مناسبتهاى مختلف به عنوان تفريح و تفنّن، اقدام به مسابقه تيراندازى مى‌كنند كه متأسفانه در جريان يكى از مسابقه‌ها شخصى اسلحه كلاشينكف شخص ديگرى را در اختيار پسر بچّه نابالغى (١٢- ١٣ ساله) قرار داده و با اين كه اطرافيان تذكّر مى‌دهند كه مواظب اسلحه و پسر بچّه باشد مى‌گويد كاملا مواظب هستم و مشغول راهنمايى او شده و مى‌گويد چنان كن و چنين بگير، پسر بچّه طبق دستور عمل كرده، ولى چون اسلحه روى رگبار بوده از اختيار بچّه خارج شده و راهنما را مورد اصابت قرار داده و به قتل مى‌رساند، حال:

الف) آيا راهنماى مقتول بدون اجازه والدين پسر بچّه به هر عنوان، حق داشته اسلحه در اختيار وى قرار دهد؟

ب) آيا مقتول در قتلش معاون يا مباشر مى‌باشد يا هر دو محسوب مى‌شود و يا هيچ‌كدام؟ خلاصه، ديه مقتول به عهده چه كسى مى‌باشد؟

ج) در صورتى كه ديه بر عاقله تعلّق گيرد، آيا با وجود پدر شامل باقى نزديكان نيز مى‌شود؟ در ضمن مشخص بفرماييد تقسيم ديه بر عاقله بر چه اساس مى‌باشد؟

جواب: الف) حقّ چنين كارى را نداشته است.

ب) هرگاه قرار دادن اسلحه در اختيار چنين كودكى عرفاً كار خطرناكى محسوب شود، راهنما در برابر آن مسئول است و اگر خودش كشته شده باشد ديه ندارد در غير اين صورت ديه بر عاقله است.

ج) احتياط اين است كه پدر هم شركت كند و امّا شركت ديگران قطعى است و طرز تقسيم ديه بين آنها بر حسب توانايى و چگونگى امكانات آنهاست كه‌