استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٩٩ - فصل بيست و دوّم كسانى كه حقّ ندارند در مال خود تصرّف كنند (حجر)

به وام‌دهنده صلح كند و در ضمن آن مصالحه، وام مزبور را شرط كند، مثلا بگويد: ٥٠ هزار تومان به تو صلح مى‌كنم به شرط آن كه ٢٠٠ هزار تومان ١٠ ماهه به من قرض بدهى و او هم اين صلح را قبول كند؟

جواب: خالى از اشكال نيست.

سؤال ٦٧٣- آيا پول اسكناس شمردنى است كه اگر به كسى قرض داده شود بتوانيم اضافه از مقدار بگيريم، آيا ربا محسوب نمى‌شود؟

جواب: در قرض تفاوتى ميان شمردنى و غير شمردنى نيست و در همه آنها ربا حرام است (اعم از مكيل و موزون و معدود).

ربا

سؤال ٦٧٤- معامله پول با پول چه صورت دارد؟

جواب: اگر منظور مبادله ارزهاى مختلف با هم باشد، اشكالى ندارد و اگر منظور معامله نوع واحد پول بوده باشد كه مثلا اسكناس ايرانى را با همان مبادله كنند چنانچه اسكناسها با هم در عرف بازار متفاوت باشد مثل اين كه اسكناسهاى درشت را گاه بهتر از اسكناسهاى كوچك مى‌پسندند همان‌طور كه براى مسافران مرغوب‌تر است در اينجا نيز مى‌تواند به صورت يك كالا و تابع عرضه و تقاضا باشد (البتّه با تفاوت كمى كه در اين گونه موارد در ميان عقلا ملحوظ است) صورت سوّمى نيز دارد و آن اين كه بخواهند براى فرار از ربا مقدارى از اسكناس نقد را با مقدار بيشترى به صورت نسيه و مدّت‌دار بفروشند بى‌آنكه تفاوت اسكناسها مورد نظر باشد اين نوع معامله اشكال دارد و در واقع همان وام توأم با رباست كه نام بيع بر آن نهاده شده است.

سؤال ٦٧٥- آيا اجازه مى‌فرماييد مثلا مبلغ يك ميليون تومان را به مدّت ٦ ماه به يك ميليون و ٢٠٠ هزار تومان بفروشيم؟