استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٤٩٩ - فصل چهل و هفتم مسائل متفرّقه

سؤال ١٦٢٢- در صورت جواز در سؤال فوق، آيا اشخاصى كه امتياز و سهميه آبى كه از چاه فوق‌الذّكر داشته‌اند و به ديگرى فروخته‌اند نيز مى‌توانند در محلّ جديد از همان آب چاه استفاده نمايند؟

جواب: نسبت به سهميه حكومت مى‌توانند تصرّف كنند، يعنى اگر به مقدار سهميّه مردم روستاى اوّل به آنها آب داده شود و از مازاد آن براى روستاى دوّم ببرند اشكالى ندارد.

سؤال ١٦٢٣- مالك فعلى چاه آبى كه رژيم گذشته به اهالى روستايى هبه و واگذار نموده است كيست مردم يا دولت؟

جواب: در اين گونه موارد معمولا اباحه منافع است نه هبه اصل، بنابراين مالك، دولت است و اجازه او شرط است.

سؤال ١٦٢٤- چنانچه ناشرى مجموعه اشعار شاعر يا نوشته‌هاى نويسنده‌اى را بدون پرداخت حقّ تّأليف و كسب اجازه مؤلف و در صورت فوتش بدون موافقت و رضايت ورّاث شرعى و قانونى او منتشر كند و آنها را بفروشد و درآمد حاصله را كلّا به نفع خود بهره‌بردارى كند، چنين عملى از نظر شرعى چه حكمى دارد؟

جواب: حقّ تّأليف يك حقّ عقلايى است كه در ميان عقلاى جهان به رسميّت شناخته شده است و تجاوز به آن، مصداق ظلم و ممنوع مى‌باشد و نشر آثار مؤلّفين و شعرا بدون اجازه آنان جايز نيست و اين نكته را بايد توجّه داشت كه هميشه مصاديق از عرف گرفته مى‌شود و احكام از شرع مقدّس و مانعى ندارد كه با گذشت زمان، حقوق تازه عقلائيّه پيدا شود و مشمول احكام كليّه اسلام گردد.

سؤال ١٦٢٥- چند سالى است بعضى از هيأتهاى مذهبى توسط بعضى از مداحان، نهم ربيع الأوّل را جشن مفصّلى مى‌گيرند و تا دير وقت (شبها) جلسات جشن دارند و متأسفانه كمتر مسائل شرعى رعايت مى‌شود. با توجّه به اين مقدّمه به سؤالات زير پاسخ دهيد: