استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٩١ - موجبات ضمان

زير سنگ برود و قطع گردد، آيا ديه دست به صاحب كارخانه تعلّق مى‌گيرد؟

جواب: چنانچه قراردادى با صاحب‌كارخانه نداشته باشد و او نيز مقصّر در تنظيم دستگاه شناخته نشود، ديه‌اى بر او تعلّق نمى‌گيرد. در ضمن اگر جبران اين خسارت در موادّ قانونى استخدام آمده باشد و آنها با توجّه به اين مواد، كسى را استخدام كرده باشند، آن هم به منزله قرارداد محسوب مى‌شود.

سؤال ١٣٠٩- اگر صاحب‌كار، شخصى را كه در كار كندن چاه استاد و به كارش آگاهى كامل دارد و بيش از پنجاه سال دارد، براى كندن چاهى استخدام كند و آن شخص در حين انجام كار براى كندن و رفتن در چاه پايش بلغزد و در چاه سقوط كند و جان خود را از دست بدهد، آيا ورثه متوفى حقّى بر مالك محلّ مزبور دارند؟

جواب: در شرايط بالا، مالك محلّ مسئوليّتى ندارد مگر اين كه آن محل داراى ويژگى‌هاى خاصّى بوده كه موجب خطر مى‌شده و مالك مى‌دانسته و در اعلام آن كوتاهى كرده باشد.

سؤال ١٣١٠- فردى در مكانيكى مشغول كار است، برابر اظهار نظر پزشكى قانونى وى ناراحتى ريوى داشته و در حال نظافت مكانيكى دچار حسّاسيت شده و فوت نموده است، آيا صاحب مغازه، با توجّه به اين كه علم به ناراحتى ريوى او نداشته است، ضامن است؟

جواب: در فرض مسأله ضامن نيست، مگر در قوانين كار ضمان او پيش‌بينى شده باشد و او با علم و آگاهى اقدام به استخدام كارگر كرده باشد.

سؤال ١٣١١- كارخانه پتروشيمى بر خلاف اصول بهداشتى و امنيّتى، ضايعات و سموم خطرناك خود را جهت صرفه‌جويى در هزينه، در بركه آبى در حوالى كارخانه تخليه مى‌نمايد و چند كودك بدون اطّلاع در آن آب شنا مى‌كنند و دچار مسموميّت شده و پس از مدّتى فوت مى‌نمايند، آيا مسئوليّتى متوجّه كارخانه مى‌باشد؟ لطفاً جواب اين سؤال را در دو صورتى كه بركه آب در زمين متعلّق به كارخانه باشد يا نباشد بيان فرماييد.