استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ٣٧٩ - تبديل قصاص به ديه

مرحله اجرا (پس از قطعيّت حكم) پسر محكومٌ عليه، اقرار به قتل عمدى همان مقتول نمايد، تكليف چيست؟

جواب: مسأله چند صورت دارد:

الف) اين مدعى خودش جزء قسامه بوده، در اين صورت نمى‌توان به اقرار بعدى ترتيب اثر داد مگر اين كه مدّعى تكذيب خويش كند.

ب) اين كه خودش جزء قسامه نبوده و قبول قسم شخص او لازم نيست. باز اگر مدّعى قطعى بوده باشد نمى‌توان به اقرار او ترتيب اثر داد مگر اين كه تكذيب خويش كند.

ج) اين كه ادّعاهاى او مبنى بر ظن بوده باشد، در اين صورت مخيّر است بين عمل به مقتضاى قسامه يا به مقتضاى اقرار، ولى قبول ادّعاى مبنى بر ظن در مسائل قضايى مشكل است، نتيجه اين كه در صورتى كه خود را تكذيب نكند عمل به اقرار نمى‌تواند بنمايد.

سؤال ١٢٦٩- دو پسر بچه ١٢ ساله كه هم كلاس بوده‌اند قبل از رسيدن وقت مدرسه به طرف رودخانه مى‌روند و يكى از آنها در رودخانه غرق مى‌شود. اولياى طفل غرق شده ادّعا دارند كه همراه وى او را به رودخانه هُل داده و او افتاده و غرق شده است. ولى متّهم منكر قضيّه است و بيّنه نيز اقامه نشده و حتّى از اطفال هم سن و سال نيز كسى به عنوان مطّلع وجود ندارد. حال با توجّه به مراتب فوق چنانچه قضيّه به قسم منجر شود، قسم متوجّه چه كسى مى‌باشد و آيا مسأله راه حلّ ديگرى دارد؟

جواب: با توجّه به اين كه در فرض مسأله كسى در آنجا حاضر نبوده و در قسمهاى قسامه، علم لازم است و قسم خوردن مدّعى يا مدّعيان موضوعيّت ندارد چون دليلى بر اثبات جرم نيست، متّهم تبرئه مى‌شود و احتياط اين است كه كودك قسم ياد كند.