استفتاءات جديد - مكارم شيرازى، ناصر - الصفحة ١٨٩ - فصل بيستم و بيست و يكم مزارعه و مساقات
فصل بيستم و بيست و يكم: مزارعه و مساقات
سؤال ٦٤٣- در هندوستان راجهها از كشاورزان مالياتهاى زيادى بابت زمينهاى كشاورزى مىگيرند در حالى كه اين زمينها متعلّق به كشاورزان بوده و از اجدادشان به آنها رسيده است. مرقوم بفرماييد مالك زمينها كيست؟
جواب: ظاهر محتواى نامه اين است كه راجهها [١] يد مالكانه بر زمينها داشته و به عنوان مزارعه به رعايا واگذار كردهاند، حال كسانى كه معتقدند آنها غاصب بوده يا اراضى موات را به دست مردم دادهاند، چنانچه دليل كافى براى اثبات مطلب خود اقامه كنند و ثابت شود مال پدران خودشان بوده از راجهها خلع يد به عمل مىآيد.
سؤال ٦٤٤- به نظر حضرت عالى آيا مساقات از عقود لازم است يا جايز؟
جواب: از عقود لازم است.
سؤال ٦٤٥- شخصى در زمين ديگرى درختى دارد كه آن را قطع مىكند ولى از ريشه آن درخت نهالى مىرويد و تبديل به درخت مىشود، آيا اين درخت متعلّق به صاحب اصلى درخت مىباشد و يا از صاحب زمين مىباشد؟
جواب: نهال مال صاحب درخت است.
سؤال ٦٤٦- شخصى درختى در زمين خودش مىكارد و ريشه آن به زمين شخص ديگرى مىرسد و از آن نهال مىرويد آيا آن نهال از صاحب زمين است و يا از صاحب درخت؟
[١]. لقب حاكم و فرمانروا در هندوستان.