پوشاندن به گفتار و كردار . [١] با توجّه به آنچه گذشت ، مادّه «غفر» و «استغفار» از نظر لغوى ، به باب معاصى اختصاص ندارند ، هر چند در قرآن و حديث ، بيشترين كاربرد آنها در اين باره است .

استغفار ، در قرآن و حديث

در قرآن كريم ، مشتقّات مادّه «غفر» ، ٢٣٤ بار تكرار شده است . اين كتاب آسمانى ، هفت بار [٢] به صورت هاى مختلف ، پيروان خود را به درخواست مغفرت تشويق كرده است . همچنين ، از خداوند متعال ٩١ بار با صفت «غفور» ، پنج بار با صفت «غفّار» [٣] و يك بار با صفت «غافر» [٤] ياد كرده است ، كه اين همه در برخورد با خطاكاران ، حاكى از گستردگى رأفت و رحمت الهى است . با عنايت به آنچه در تبيين واژه «استغفار» آمد ، اين واژه در قرآن و حديث به معناى درخواست پوشش و آمرزش گناهان از خداوند متعال است . در اين باره ، چند نكته قابل توجّه است :

١ . روح استغفار

روح و حقيقتِ «استغفار براى خود» ، ندامت قلبى است ؛ زيرا تا انسان نسبت به خطاى خود نادم نباشد ، نمى تواند حقيقتا از خداوند متعال ، طلب مغفرت نمايد . امام رضا عليه السلام مى فرمايد :

[١] مفردات ألفاظ القرآن : ص ٦٠٩ .[٢] بقره : آيه ١٩٩ ، هود : آيه ٣ و ٥٢ و ٩٢ ، نوح : آيه ١٠ ، مزّمّل : آيه ٢٠ ، فصّلت : آيه ٦ .[٣] غافر : آيه ٤٢ ، ص : آيه ٦٦ ، زمر : آيه ٥ ، نوح : آيه ١٠ ، طه : آيه ٨٩ .[٤] غافر : آيه ٣ .