حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٦
حديثْ جعل مى كردم . [١] اين دو نفر در تمام نقل هاى «كِتابَ اللّه ِ وَ سُنَّتى» حضور دارند و موجب بى اعتبارى همه آنها شده اند . ج ـ حاكم نيشابورى ، اصل روايت ثقلين را صحيح دانسته ؛ ولى گزارش لفظ «سنّتى» را غريب شمرده است : اين حديثِ خطبه پيامبر صلى الله عليه و آله كه بر صحيح بودنش بر اساس تخريج از مصادر ، اتّفاق نظر هست ، اين است : «اى مردم! من در ميان شما چيزى را بر جاى گذاشتم كه اگر به آن چنگ بزنيد ، هرگز گم راه نمى شويد و آن ، كتاب خداست و شما از آن ، بازخواست خواهيد شد . پس چه جوابى براى آن داريد؟» . ذكر «چنگ زدن به سنّت» در اين [گزارش از] خطبه ، امرى غريب (نادر) است ، گرچه لازم به نظر مى رسد . [٢] از اين رو ، گزارش مذكور از حديث ثقلين ، معتبر نيست و نمى تواند جايگزين «كتاب اللّه و عترتى» گردد . د ـ در برخى از احاديث شيعى نيز ، «كِتابَ اللّه ِ و سُنَّتى» ، به جاى «كِتابَ اللّه ِ وَ عِترَتى» آمده است . شيخ صدوق رحمه اللهدر كتاب كمال الدين پس از نقل روايت مشهور حديث ثقلين ، اين متن را از ابو هريره نقل كرده است . [٣] سند اين حديث ، ضعيف است و احتمالاً وى براى اشاره به تفاوت مذكور ، اين گزارش را آورده است ؛ زيرا اين اقدام با هدف او از نگارش كتاب كمال الدين و نيز با عنوان باب : «اتّصال الوصيّة من لدن آدم عليه السلام » هماهنگ نيست .
[١] تهذيب التهذيب : ج ١ ص ٢٥٧ .[٢] . المستدرك على الصحيحين : ج ١ ص ١٧ ح ٣١٨ .[٣] . ر . ك : كمال الدين : ص ٢٣٥ ح ٤٧ .