حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٩٧
٤ / ٤
نخستين خشكى اى كه در زمين ، پديد آمد
٣٨١٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : نخستين قطعه اى كه در زمين پديد آمد ، جايگاه خانه كعبه است . سپس از آن جا، زمين (خشكى) گسترش يافت . و نخستين كوهى كه خداوند عز و جل در روى زمين قرار داد ، «ابو قُبَيس» بود و سپس ديگر كوه ها از آن امتداد يافتند .
٣٨٢٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : [خشكىِ] زمين ، از مكّه گسترش يافت . فرشتگان ، خانه كعبه را طواف مى كردند و نخستين كسانى بودند كه آن را طواف كردند. اين ، همان زمينى است كه خداوند فرموده است: «من در زمين ، جانشينى قرار خواهم داد» .
٤ / ٥
گوناگون
٣٨٢١.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : بر خاك ، تيمّم كنيد (/ زندگى كنيد)؛ زيرا مادرِ شماست و نسبت به شما مهربان است . [١]
٣٨٢٢.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مراقب زمين باشيد؛ زيرا مادرِ شماست ، و هيچ كس نيست كه بر روى آن ، كارى خوب يا بد بكند ، مگر اين كه زمين ، گزارش مى دهد .
[١] يعنى: مثل مادر به فرزندش ، به شما مهربان است. مراد ، اين است كه از زمين ، آفريده شده ايد و وسايل معاش شما نيز در زمين نهاده شده است ، و پس از مردن ، آرامگاه شماست (النهاية : ج ١ ص ١١٦). در بحار الأنوار (ج ٦٠ ص ٩٤) آمده است : مراد از مسح كردن ، تيمّم كردن است. به قولى ، مراد اين است كه پيشانى هايتان را مستقيما بر خاك نهيد و چيزى حايل نباشد. احتمال هم دارد كه مراد ، اين باشد كه روى زمين و خاك بخوابيد و بر روى زمين غذا بخوريد ، بى آن كه سفره اى و بسترى پهن كنيد .