٣٦٣٧.المصنّف ، عبد الرزّاق ـ به نقل از محمّد بن واسع ـ: مردى گفت : اى پيامبر خدا ! دوست تر مى داريد كه از يك سبوى درپوشدارِ نو وضو بگيرى ، يا از آنچه [بقيّه] مردم وضو مى گيرند؟ فرمود : «محبوب ترينِ دين ها نزد خداوند ، دين حنيف است» . گفته شد : حنيف چيست؟ فرمود : «تسامح پذير» . [سپس] فرمود : «اسلامِ فَراخ (پُر گُنجايش)» .

٣٦٣٨.مسند ابن حنبل ـ به نقل از ابن عبّاس ـ: به پيامبر خدا گفته شد : كدام دين نزد خدا محبوب تر است؟ فرمود : «دين راستينِ داراى تسامح» .

٣٦٣٩.المعجم الأوسط ـ به نقل از ابن عمر ـ: گفتم : اى پيامبر خدا ! وضو گرفتن از سبوى نوِ درپوشدار را دوست تر مى دارى يا از آفتابه ها را؟ فرمود : «از آفتابه ها را . دين خدا ، راستين و تسامح پذير است» .

٣٦٤٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : مهار زدن [ بر خود ] ، حلقه در بينى كردن ، رَهبانيت ، ترك زن كردن و گوشه نشينى در اسلام نيست. [١]

[١] . ابن قتيبه در شرح اين حديث مى گويد : زمام ، مهار زدن در بينى است و در غير آن به كار نمى رود . خزام ، حلقه اى مويين است كه در يكى از دو پرده بينى قرار مى دهند . اگر اين حلقه ، مِسى باشد ، به آن «بره» گويند . مراد پيامبر صلى الله عليه و آله ، كارى است كه عابدان بنى اسرائيل مى كردند ؛ يعنى ترقوه هاى خود را مى سوزاندند و در بينى شان مهار مى زدند . منظور از رَهبانيت ، عمل راهبان است كه روزه پى در پى مى گرفتند و گليم مى پوشيدند و گوشت نمى خوردند و ... . مراد از «تبتّل» ، ترك ازدواج است . تبتّل ، در اصل به معناى قطع و بريدن است . مراد از «سياحت» نيز ترك شهرها گفتن و سير و سفر در زمين است ؛ كارى كه عابدان بنى اسرائيل مى كردند . مقصود پيامبر صلى الله عليه و آله اين است كه خداوند عز و جل اين راه و رسم ها را از مسلمانان برداشت و پيامبر صلى الله عليه و آله را با آيين تساهل و تسامح و به دور از سختگيرى هاى آن چنانى فرستاد .