حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٥٣١
٢ / ٥
نهى از رَهبانيت و حرام شمردن حلال خدا
قرآن
«اى كسانى كه ايمان آورده ايد! چيزهاى پاكيزه اى را كه خدا براى [ استفاده ]شما حلال كرده، حرام مشماريد و از حد مگذريد، كه خدا از حدگذرندگان را دوست نمى دارد» .
«[ اى پيامبر ] بگو: زيورهايى را كه خدا براى بندگانش پديد آورده، و [ نيز ]روزى هاى پاكيزه را چه كسى حرام گردانيده؟ بگو: اين [ نعمت ها ] در زندگى دنيا ، براى كسانى است كه ايمان آورده اند و روز قيامت [ نيز ] خاصّ آنان است . اين گونه ، آيات [ خود ]را براى گروهى كه مى دانند ، به روشنى بيان مى كنيم. بگو : پروردگار من ، فقط زشتكارى ها را ، چه آشكارش [ باشد ] و چه پنهان ، و گناه و ستم ناحق را حرام گردانيده است و [ نيز ] اين كه چيزى را شريك خدا سازيد كه دليلى بر [ حقّانيت ] آن نازل نكرده ، و اين كه چيزى را كه نمى دانيد ، به خدا نسبت دهيد» .
«آن گاه به دنبال آنان ، پيامبران خود را پى در پى آورديم و عيسى پسر مريم را در پى [ آنان ]آورديم و به او انجيل عطا كرديم، و در دل هاى كسانى كه از او پيروى كردند ، رأفت و رحمت نهاديم ؛ و [ امّا ] رَهبانيتى (ترك دنيايى) كه از پيش خود در آوردند ، ما آن را برايشان مقرّر نكرديم ، مگر براى آن كه كسب خشنودى خدا كنند . با اين حال ، آن را ـ چنان كه حقّ رعايت آن بود ـ منظور نداشتند. پس پاداش كسانى از ايشان را كه ايمان آورده بودند ، بدانها داديم ، و[ لى ]بسيارى از آنان دست خوش انحراف اند» .
حديث
٣٨٦١.مجمع البيان ـ به نقل از ابن مسعود ـ: من در تَرك پيامبر خدا ، بر الاغى سوار بودم . ايشان فرمود: «اى پسرِ امّ عبد! آيا مى دانى كه چرا بنى اسرائيل ، رهبانيت را پديد آوردند؟» . گفتم: خدا و پيامبرش داناترند . فرمود: «بعد از عيسى عليه السلام ، شاهان بر بنى اسرائيل چيره شدند و گنهكارى پيشه كردند. مؤمنان ، به خشم آمدند و با آنان به جنگ برخاستند ؛ ولى اهل ايمان ، سه بار شكست خوردند ، به طورى كه تنها شمارى اندك از ايشان ، باقى ماندند. پس گفتند: اگر اينان بر ما چيره آيند ، نابودمان مى كنند و ديگر طرفدارى براى دين ، باقى نمى ماند كه به آن دعوت كند. بياييد در زمين ، پراكنده شويم تا خداوند ، پيامبرى را كه عيسى عليه السلام وعده آمدنش را داده است ، برانگيزد. مقصودشان محمّد صلى الله عليه و آله بود. پس، در غارهاى كوه ها پراكنده شدند و رهبانيت را پديد آوردند. عدّه اى از ايشان به دين خويش ، پايدار ماندند و برخى به كفر گراييدند». سپس اين آيه را تلاوت كرد: «و رهبانيتى (ترك دنيايى) كه از پيشِ خود در آوردند ، ما آن را برايشان مقرّر نكرديم ، مگر براى آن كه كسب خشنودى خدا كنند . با اين حال، آن را چنان كه حقّ رعايت آن بود ، منظور نداشتند» . سپس فرمود: «اى پسر امّ عبد! آيا مى دانى رهبانيّت امّت من چيست؟» . گفتم: خدا و پيامبرش داناترند . فرمود: «هجرت ، جهاد ، نماز ، روزه ، حج و عمره» .