لا يَزالُ الدِّينُ قائِما حَتَّى تَقومَ السّاعَةُ ، أو يَكونَ عَلَيكُم اثنا عَشَرَ خَليفَةً ، كُلُّهُم مِن قُرَيشٍ . [١] دين خدا ، همواره پابرجاست تا اين كه قيامت برپا شود و يا دوازده نفر بر شما خليفه شوند كه همگى از قريش هستند . در نقلى ديگر ، آمده است : لا يَزالُ الإسلامُ عَزيزا إلى اثنَى عَشَرَ خَليفَةً . [٢] اسلام تا دوازده خليفه، همواره عزّتمند است . بدين سان ، مى توان گفت كه اين گونه احاديث ، به شمول مفهوم «عترت» بر ساير امامانْ اشاره دارند ، چنان كه در احاديث اهل بيت عليهم السلام بدان تصريح شده است .

شش . معناى حديث ثقلين

بر اساس اسناد معتبرى كه بدانها اشارت رفت ، پيامبر خدا در اواخر عمر شريف خود ، خطاب به امّت اسلامى تا دامنه قيامت فرمود : إنِّى تارِكٌ فيكُمُ الثَّقَلَينِ ما إن تَمَسَّكتُم بِهِما لَن تَضِلُّوا ؛ كِتابَ اللّه ِ وعِترَتى أهلَ بَيتى ، فَإنَّهُما لَن يَفتَرِقا حَتَّى يَرِدا عَلَىَّ الحَوضَ . من دو چيز گران بها در ميان شما به جا مى گذارم . بدانيد كه اگر به آن دو چنگ بزنيد ، هرگز گم راه نمى شويد : كتاب خدا و عترتم [يعنى] خاندانم . اين دو ، هرگز از هم جدا نمى شوند تا در كنار حوض ، بر من وارد شوند . بر پايه اين سخن نورانى ، «قرآن» و «عترت» ، دو امانت گران بهاى به هم پيوسته اى هستند كه خاتم انبيا صلى الله عليه و آله به امّت خود سپرده و از آنان خواسته است كه تا

[١] صحيح مسلم : ج ٣ ص ١٤٥٣ ح ١٠ .[٢] صحيح مسلم : ج ٣ ص ١٤٥٣ ح ٧ .