حكمت نامه پيامبر اعظم صلَّي الله عليه و آله - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٣٣
فصل دهم : گروه هاى امّت
١٠ / ١
گروه هاى سه گانه
٣٧٣٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : امّت من ، بر سه دسته اند: دسته اى مانند پيامبران ، دسته اى مانند فرشتگان ، و دسته اى مانند چارپايان اند . آنان كه مانند پيامبران اند ، همّ و غمّشان ، نماز و زكات است و آنان كه مانند فرشتگان اند ، همّ و غمّشان ، ياد كردن خدا به پاكى و يكتايى و بزرگى است [١] و آنان كه مانند چارپايان اند ، همّ و غمّشان ، خوردن و آشاميدن و خوابيدن است .
٣٧٣٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : امّت من در دنيا ، سه دسته اند: دسته نخست ، گِردآورى مال و ثروت اندوزى را دوست ندارند و در به دست آوردن و اندوختن آن نمى كوشند ؛ بلكه از دنيا به رفعِ گرسنگى و پوشاندن برهنگى خود ، قانع اند و آن اندازه از دنيا به دست مى آورند كه آنان را به آخرت برسانَد . اينان ، همان آسودگان اند كه نه بيمى دارند و نه اندوهى . دسته دوم ، دوست دارند كه دارايى را از پاك ترين شكل و بهترين راه آن ، گِرد آورند تا با آن ، به خويشاوندانشان رسيدگى كنند ، به برادرانشان نيكى نمايند و به نيازمندان ، كمك برسانند . براى هر كدام از اينان ، به دندان گزيدن سنگِ سخت ، آسان تر از آن است كه درهمى از راه غير حلال به دست آورد ، يا حقّ آن را نپردازد ، يا تا زمان مرگش خزانه دار آن باشد . اينان ، كسانى اند كه اگر در حسابرسىِ آنان سختگيرى شود ، عذاب مى شوند و اگر بخشوده شوند ، به سلامت مى مانند . و دسته سوم ، گِردآورى مال را از حلال و حرام ، دوست دارند و دوست ندارند حقوقى را كه بر آن مال فرض و واجب گشته است ، بپردازند . اگر خرج كنند ، با اسراف و بى محابا خرج مى كنند و اگر خرجش نكنند ، بخل مى ورزند و مى اندوزند . اينان ، كسانى اند كه دنيا ، مهارِ دل هايشان را در اختيار گرفته است و آنان را به سبب گناهانشان ، به آتش مى كشانَد .
[١] . منظور ، گفتن : «سبحان اللّه » و «لا إله إلّا اللّه » و «اللّه أكبر» است .