٣٥٠٠.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : اى على! تو در يك مورد، همانند عيسى بن مريم عليهماالسلام خواهى شد: گروهى دوستدار او شدند و در اين دوستى، چندان زياده روى كردند كه تباه شدند. گروهى نيز با او دشمنى كردند و در اين دشمنى، راه افراط پيمودند و در نتيجه، تباه شدند. گروهى هم درباره او راه اعتدال در پيش گرفتند و رَستند.

٣٥٠١.امام على عليه السلام : پيامبر صلى الله عليه و آله به من فرمود: «تو در يك مورد، حكايت عيسى عليه السلام را خواهى داشت: يهود تا بدان جا با او دشمنى ورزيدند كه به مادرش تهمت زدند و نصارا، چندان دوستش داشتند كه او را به مقامى كه سزاوارش نبود، رساندند». درباره من، دو كس تباه مى شوند: دوستدارِ افراطى كه از من، ستايش هاى بى جا كُند؛ و دشمنى كه عداوتش با من، او را وا دارد كه به من، بهتان زند.

٢٠ / ٤

ساختگى بودن احاديث غلوآميز

٣٥٠٢.عيون أخبار الرضا عليه السلام ـ به نقل از ابراهيم بن ابى محمود ـ: به امام رضا عليه السلام گفتم: اى پسر پيامبر خدا! نزد ما اخبارى در فضايل امير مؤمنان و فضيلت شما اهل بيت هست كه مخالفان شما روايت كرده اند و امثال اين اخبار را ما از شما نشنيده ايم. آيا آنها را بپذيريم؟ فرمود: «اى پسر ابو محمود! پدرم، از قول پدرش، از جدّش عليهم السلام به من خبر داد كه پيامبر صلى الله عليه و آله فرمود: هر كس به گوينده اى گوش بسپارد، بى گمان، او را عبادت كرده است. پس اگر آن گوينده، از خداوند عز و جل بگويد، شنونده خدا را عبادت كرده است و اگر گوينده، از شيطان بگويد، شنونده شيطان را عبادت كرده است ». سپس امام رضا عليه السلام فرمود: «اى پسر ابو محمود! مخالفان ما ، اخبارى در فضايل ما ساخته اند كه به سه دسته تقسيم مى شوند: يكى اخبار غلوآميز؛ ديگرى اخبارى كه در حقّ ما كوتاه آمده اند؛ و سوم، اخبارى كه از دشمنان ما به صراحت نام مى برند و عيب هايشان را بازگو مى كنند. چون مردم، اخبارى را كه درباره ما غلو كرده اند، بشنوند، شيعيان را تكفير مى كنند و اعتقاد به خدا بودنِ ما را به آنان نسبت مى دهند و هر گاه اخبارى را كه در حقّ ما كوتاهى كرده اند، بشنوند، آنها را در حقّ ما باور مى كنند ؛ و هر گاه اخبارى را كه از دشمنان ما به صراحت اسم مى برند و بدگويى مى كنند، بشنوند، به ما بى حرمتى روا مى دارند. خداوند عز و جل مى فرمايد: «و آنها كه جز خدا را مى خوانند، دشنام مدهيد كه آنان از روى دشمنى و به نادانى، خدا را دشنام خواهند داد» . اى پسر ابو محمود! هر گاه مردم به چپ و راست رفتند، تو راه ما را در پيش گير؛ زيرا هر كه با ما باشد، ما با او هستيم و هر كس از ما جدا شود، از او جدا مى شويم. كمترين چيزى كه آدمى به سبب آن از ايمان خارج مى شود، اين است كه به سنگ ريزه بگويد: «اين ، يك هسته[ ى ميوه ]است» و بدان معتقد شود و از هر كسى كه با اين نظر او مخالفت كند، بيزارى بجويد. اى پسر ابو محمود! حديثى را كه به تو گفتم، حفظ كن؛ چرا كه در آن، خير دنيا و آخرت را برايت جمع كردم».