٢١٢٣.بحار الأنوار عن الإمام عليّ عليه السلام : ما ابْتُلِي المؤمنُ بشَيءٍ هُو أشَدُّ علَيهِ من خِصالٍ ثلاثٍ يُحْرَمُها. قيلَ: و ما هُنَّ؟ قالَ:المُواساةُ في ذاتِ يَدِهِ ، و الإنْصافُ مِن نَفسِهِ ، و ذِكرُ اللّه ِ كثيرا . أمَا إنّي لا أقولُ لكُم: سبحانَ اللّه و الحمدُ للّه ، و لكنْ ذِكرُ اللّه ِ عند ما أحَلَّ لَهُ ، و ذِكْرُ اللّه ِ عند ما حَرَّمَ علَيهِ . [٢]

٢١٢٤.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : ما بَلا اللّه ُ العِبادَ بشَيءٍ أشَدَّ علَيهِم مِن إخْراجِ الدِّرْهَمِ . [٣]

(انظر) الفتنة : باب ٣١٠٦.

٤٢٢

أشَدُّ البَلايا

٢١٢٥.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : إنَّ اللّه َ أخَذَ مِيثاقَ المؤمنِ على بلايا أربَعٍ ، أشَدُّها علَيهِ :مؤمنٌ يقولُ بقَولِهِ يَحسِدُهُ، أو منافقٌ يَقْفو أثَرَهُ، أو شَيطانٌ يُغوِيهِ، أو كافرٌ يرى جِهادَهُ، فما بَقاءُ المؤمنِ بعدَ هذا؟! [٤]

٤٢١

سخت ترين آزمايش بندگان

٢١٢٢.امام على عليه السلام : خداوند هيچ كس را به چيزى همچون مهلت دادن به او نيازموده است.

٢١٢٣.بحار الأنوار : امام على عليه السلام فرمود : سخت ترين بلا براى مؤمن محروم شدن از سه خصلت است. عرض شد: آن سه كدامند؟ فرمود: كمك مالى [به برادران خود] ، انصاف داشتن و ياد خدا در همه حال. مقصودم به زبان آوردن «سبحان اللّه » و «الحمد للّه » نيست؛ بلكه منظورم به ياد خدا بودن در مواردى است كه خداوند برايش حلال و يا حرام كرده است.

٢١٢٤.امام صادق عليه السلام : خداوند بندگان را به چيزى سخت تر از بذل مال نيازموده است.

٤٢٢

سخت ترين بلاها

٢١٢٥.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : خداوند از مؤمن بر چهار بلا پيمان گرفته است: سخت ترين آنها براى او، وجود مؤمنى است كه هم عقيده او باشد و با اين حال بر وى حسادت ورزد ، يا منافقى كه ردّ پاى او را دنبال كند، [٥] يا شيطانى كه در صدد گمراه كردنش باشد، يا كافرى كه جهاد كردن با وى را بر خود لازم بداند [زيرا در اين صورت آن كافر به هر طريقى سعى مى كند به او آسيب برساند] ؛ حال با اين همه بلا، بقاى مؤمن چگونه [ممكن ]است؟!

[١] بحار الأنوار: ٧٣/٣٨٣/٨.[٢] . بحار الأنوار : ٧٨/٤٤/٤٠.[٣] الخصال : ٨/٢٧.[٤] . بحار الأنوار : ٦٨/٢١٦/٦.[٥] در معناى اين عبارت دو احتمال داده شده است: ١ ـ منافقانه از مؤمن پيروى كند. ٢ ـ در صدد عيبجويى و پيدا كردن عيب و ايراد از مؤمن باشد كه اين احتمال قوى تر است ـ م.