٣٦٤٧.شرح نهج البلاغة : كان عليّ عليه السلام إذا سارَ إلى قِتالٍ ذَكَرَ اسمَ اللّه ِ قَبلَ أنْ يَركَـبَ ، كانَ يقولُ : الحَمدُ للّه ِ على نِعَمِهِ علَينا و فَضْلِهِ ، سُبحانَ الّذي سَخَّرَ لَنا هذا و ما كُنّا لَهُ مُقْرِنينَ ... ثُمَّ يَستَقْبِلُ القِبْلَةَ و يَرفَعُ يدَيهِ إلى السّماءِ و يقولُ: اللّهُمَّ إليكَ نُقِلَتِ الأقْدامُ، و اُتْعِبَتِ الأبْدانُ، و أفْضَتِ القُلوبُ، و رُفِعَتِ الأيْدي ، و شَخَصَتِ الأبْصارُ ... . [٢]

٣٦٤٨.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام : إنَّ أميرَ المؤمنينَ عليه السلام كانَ إذا أرادَ القِتالَ قالَ هذهِ الدَّعَواتِ : اللّهُمَّ إنّكَ أعْلَمْتَ سبيلاً مِن سُبُلِكَ ، جَعَلتَ فيهِ رِضاكَ ، و نَدَبْتَ إلَيهِ أوْلياءكَ ، و جَعَلتَهُ أشْرَفَ سُبُلِكَ عِندَكَ... . [٣]

(انظر) مستدرك الوسائل : ١١ / ١٠٤ باب ٤٦ .

٧٦٨

مُقَدَّمَةُ الجَيشِ

٣٦٤٩.الإمامُ عليٌّ عليه السلام ـ في و صِيَّتِهِ لزيادِ بنِ النَّضْرِ ـ: اعْلَمْ أنَّ مُقَدِّمَةَ القَومِ عُيونُهُم ، و عُيونَ المُقَدِّمَةِ طَلائعُهُم ، فإذا أنتَ خَرَجْتَ مِن بِلادِكَ و دَنَوْتَ مِن عَدُوِّكَ فلا تَسْأمْ مِن تَوجيهِ الطَّلائعِ في كُلِّ ناحيةٍ و في بَعضِ الشِّعابِ و الشَّجَرِ و الخَمَرِ و في كُلِّ جانبٍ ؛ حتّى لا يُغِيرَكُم عَدُوُّكُم ، و يكونَ لَكُم كَمينٌ . [٤]

٣٦٤٦.امام على عليه السلام ـ هنگام رويارويى با دشمن ـگفت : خدايا ! تو نگهدارنده و يار و ياور من هستى . خدايا ! به كمك تو يورش مى برم و با يارى تو مى جنگم .

٣٦٤٧.شرح نهج البلاغه : هر گاه على عليه السلام رهسپار جنگى مى شد، پيش از آن كه بر مركب بنشيند، نام خدا را مى برد و مى گفت : خدا را بر نعمتها و فضلى كه به ما بخشيده است سپاس مى گوييم ، «پاك و منزّه است خدايى كه اين (مركب) را رام ما ساخت و گر نه ما را توان آن نبود ... آن گاه رو به قبله مى كرد و دستان خود را به آسمان بر مى داشت و عرض مى كرد : پروردگارا ! گامها به سوى تو روان است و پيكرها خود را براى تو به رنج مى افكنند و دلها به سوى تو پر مى كشد و دستها به سوى تو برداشته شده است و ديدگان خيره توست ... .

٣٦٤٨.امام صادق عليه السلام : امير المؤمنين هرگاه مى خواست به جنگ رود اين دعاها را مى خواند : خدايا ! تو اين راه را به ما نشان دادى و خشنوديت را در آن نهادى و دوستانت را به سوى آن خواندى و آن را ارزشمندترين راه خود دانستى... .

٧٦٨

پيشقراولان سپاه

٣٦٤٩.امام على عليه السلام ـ در سفارش به زياد بن نضر ـفرمود : بدان كه پيشقراولان سپاه چشمهاى آن هستند و چشمان پيشقراولان، طلايه داران ايشانند. پس ، هرگاه از مرزهاى سرزمين خود بيرون رفتى و به دشمنت نزديك شدى، بيدرنگ طلايه داران را به هر سو و به پاره اى از درّه ها و درخت زارها و كمينگاهها و به هر گوشه اى روانه ساز تا مبادا دشمن تان در كمين شما باشد و ناگهان بر شما بتازد.

[١] دعائم الإسلام : ١/٣٧١ .[٢] شرح نهج البلاغة : ٥/١٧٦ .[٣] الكافي : ٥/٤٦/١ .[٤] تحف العقول : ١٩١ ، انظر تمام الحديث .