٣٤٨٠.المحاسن عن عبد الأعلى : قلت للإمامِ الصّادقِ عليه السلام: هَل جُعِلَ في النّاسِ أداةٌ يَنالونَ بها المَعرِفـَةَ ؟ قالَ : لا ، قلتُ : فَهل كُلِّفوا المَعرِفَةَ؟ قالَ : لا ، إنّ على اللّه ِ البَيانَ ، لا يُكَلِّفُ اللّه ُ العِبادَ إلاّ وُسْعَها و لا يُكَلِّفُ نَفْسا إلاّ ما آتاها . [٢]

٣٤٨١.تحف العقول عن صَفوانَ بنِ يحيى : سَأَلْتُ الرِّضا عليه السلام عَنِ الْمَعْرِفَةِ هَلْ لِلْعِبادِ فيها صُنْعٌ؟ قال عليه السلام : لا ، قلتُ : لَهُم فيها أجْرٌ ؟ قالَ عليه السلام: نَعَم ، تَطَوّلَ علَيهِم بالمَعرِفَةِ و تَطَوّلَ علَيهِم بالصَّوابِ [٣] . [٤]

(انظر) بحار الأنوار : ٥ / ٢٢٠ باب ٩ .

٣٤٧٩.امام صادق عليه السلام ـ در پاسخ به اين پرسش كه: معرفت، كار چه كسى است؟فرمود : كار خداوند است و بندگان در پديد آوردن آن نقشى ندارند.

٣٤٨٠.المحاسن ـ به نقل از عبد الاعلى ـ: از امام صادق عليه السلام پرسيدم: آيا در مردم ابزارى نهاده شده است تا بدان وسيله به معرفت دست يابند؟ فرمود : نه. عرض كردم: آيا به كسب معرفت مكلّف شده اند؟ فرمود: نه. روشن كردن و بيان نمودن با خداست و خداوند بندگان را جز به اندازه توانشان تكليف نكند و هيچ كس را جز به آنچه به وى داده است، مكلّف نسازد.

٣٤٨١.تحف العقول ـ به نقل از صفوان بن يحيى ـ: از امام رضا عليه السلام پرسيدم: آيا بندگان در پديد آوردن معرفت نقش دارند؟ حضرت فرمود: نه. پرسيدم: آيا در برابر آن مزد و پاداشى دارند؟ فرمود: آرى. خداوند به فضل خود، به آنها معرفت داده و به فضل خود آنها را هدايت فرموده است.

[١] الكافي : ١/١٦٣/٢ ، التوحيد : ٤١٠/١ .[٢] المحاسن : ١/٤٣١/٩٩٦ .[٣] كذا في المصدر و الظاهر أنّ الصحيح: «بالثواب» .[٤] تحف العقول : ٤٤٤ .