٧٥٥.عنه عليه السلام ـ مِن دُعائهِ يومَ عَرَفةَ ـ: أعُوذُ بكَ مِن دُنيا تَمنعُ خَيْرَ الآخِرةِ ، و مِن حَياةٍ تَمنعُ خيرَ المَماتِ ، و مِن أملٍ يَمنعُ خيرَ العَملِ . [٣]

١٢٤

الأمَلُ وَ الأجَلُ

٧٥٦.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : إنّ آدمَ قَبْلَ أن يُصيبَ الذَّنْبَ كانَ أجلُهُ بينَ عَيْنَيْهِ و أملُهُ خَلْفَهُ ، فلمّا أصابَ الذَّنْبَ جَعَلَ اللّه ُ أملَهُ بينَ عَيْنَيْهِ و أجلَهُ خَلْفَهُ ، فلا يَزالُ يُؤَمِّلُ حتّى يَمُوتَ . [٤]

٧٥٧.تنبيه الخواطر : رُويَ أنّهُ [رسول اللّه ] صلى الله عليه و آله أخَذَ ثلاثةَ أعْوادٍ فَغَرَسَ عُودا بين يَدَيْهِ و الآخَرَ إلى جَنْبِهِ ، و أمّا الثّالثُ فأبْعَدَهُ و قالَ : هَل تَدْرُونَ ما هذا ؟ قالوا : اللّه ُ و رسولُهُ أعْلَمُ . قالَ : هذا الإنسانُ ، و هذا الأجلُ ، و هذا الأملُ يَتَعاطاهُ ابنُ آدمَ و يَخْتَلِجُهُ الأجلُ دُونَ الأملِ . [٥]

٧٥٣.امام صادق عليه السلام : خوشا كسى كه آرزوهاى پوچ، او را سرگرم و غافل نكرده باشد.

٧٥٤.امام صادق عليه السلام : بسا نعمتى كه خداوند به بنده اش مى دهد بى آن كه آرزويش را كرده باشد و بسا كسى كه آرزوى چيزى داشته و خلاف آن نصيبش شده است.

٧٥٥.امام صادق عليه السلام ـ در دعاى خويش در روز عرفه ـگفت : خدايا! به تو پناه مى برم از دنيايى كه مانع خير آخرت مى شود و از زندگانى اى كه مانع نيكو مردن مى گردد و از آرزويى كه مانع كار نيك شود.

١٢٤

آرزو و اجل

٧٥٦.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : آدم عليه السلام پيش از آن كه مرتكب گناه شود اجلش در برابر ديدگان او بود و آرزويش پشت سرش. اما چون گناه ورزيد خداوند آرزويش را جلو چشم او نهاد و اجلش را پشت سرش. اين است كه آدمى تا دم مرگ همچنان آرزو دارد.

٧٥٧.تنبيه الخواطر : روايت شده كه پيامبر خدا صلى الله عليه و آله سه قطعه چوب برداشت و يكى را در مقابل خود در زمين فرو برد و ديگرى را در كنار آن و سومى را دورتر قرار داد، آنگاه فرمود: آيا مى دانيد اينها چيست؟ گفتند: خدا و پيامبرش بهتر مى دانند. فرمود: اين انسان است، اين اجل و آن ديگرى آرزوست كه آدميزاده به دنبالش مى رود، اما اجل در مى رسد و او به آرزو نمى رسد.

[١] تحف العقول : ٣٠١ .[٢] بحار الأنوار : ٧١/١٥٢/٥٥ .[٣] بحار الأنوار : ٩٨/٢٦٠ .[٤] الدرّ المنثور : ١/١٤١ .[٥] تنبيه الخواطر : ١/٢٧٢ .