٤٩٧.الإمامُ الباقرُ عليه السلام : وجَدْنا في كتابِ عليٍّ عليه السلام : «إنّ الأرضَ للّه يُورِثها مَن يشاءُ مِن عِبادِه و العاقبةُ للمتّقين» ، و أنا و أهلُ بيتي الّذينَ أورَثَنا (اللّه ُ) الأرضَ ، و نحن المُتّقونَ ، و الأرضُ كلُّها لنا ، فمَن أحيا أرضا مِن المسلمينَ فعَمَّرَها فلْيُؤدِّ خَراجَها إلى الإمامِ مِن أهلِ بيتي، و له ما أكَلَ مِنها . [١]

٤٩٨.الإمامُ الصّادقُ عليه السلام ـ في قولِه سبحانه: «إنّ الأرضَ للّه يُورِثها: فما كانَ للّه ِ فهو لرسولهِ، و ما كانَ لرسولِ اللّه ِ فهو للإمامِ بعدَ رسولِ اللّه ِ صلى الله عليه و آله . [٢]

٨٩

مَن أحيا أرضا فَهِيَ لَهُ

٤٩٩.رسولُ اللّه ِ صلى الله عليه و آله : مَن أحْيا أرضا مَيتةً فهِيَ لَهُ ، و ليس لعِرْقِ ظالِمٍ حقٌّ . [٣]

٨٨

احكام زمين

٤٩٧.امام باقر عليه السلام : در كتاب على عليه السلام يافته ايم كه: «همانا زمين از آنِ خداوند است و آن را به هر كس از بندگانش كه بخواهد به ارث مى دهد و فرجام از آنِ پرهيزگاران است» و من و خاندانم همانان هستيم كه [ خداوند ]زمين را به ما به ارث داده و ماييم پرهيزگاران. همه زمين از آنِ ماست. پس، هر كس قطعه اى از زمين هاى مسلمانان را احيا و آباد كند، بايد خراج آن را به امامى كه از خاندان من است، بپردازد و آنچه از آن زمين مى خورد، متعلّق به اوست.

٤٩٨.امام صادق عليه السلام ـ در تفسير آيه «همانا زمين از آنِ خداوند است و آنفرمود: آنچه از آنِ خداست، متعلّق به پيامبرش مى باشد و آنچه از آنِ پيامبر خداست براى امام بعد از پيامبر خدا صلى الله عليه و آله مى باشد.

٨٩

هر كس زمينى را احيا كند از آنِ اوست

٤٩٩.پيامبر خدا صلى الله عليه و آله : هر كه زمين مرده اى را زنده كند آن زمين از آن اوست و براى ريشه [يا: نهالِ ]غاصب [٤] حقّى نيست.

[١] تفسير العيّاشي : ٢/٢٥/٦٦.[٢] الأعراف : ١٢٨ .[٣] تفسير العيّاشي : ٢/٢٥/٦٥.[٤] بحار الأنوار : ١٠٤/٢٥٥/١٣.[٥] «عِرق ظالم» به اين معناست كه كسى بيايد و در زمينى كه شخص ديگرى احيا كرده است نهالى بكارد يا زراعت كند يا اقدام ديگرى به عمل آورد تا با اين كار مالك و مستوجب حقّى در زمين بشود. چنين عملى موجب حق نمى شود. عِرْق به معناى ريشه درخت، يا نهال و يا مكان غرس نهال است (لسان العرب: مادّه عرق ) ـ م .