دانشنامه قرآن و حديث - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٤٤٨
كَيفَ يَأنِسُ بِاللّهِ مَن لا يَستَوحِشُ مِنَ الخَلقِ ؟! [١] چگونه با خدا مأنوس شود كسى كه از خلق نمى رمد ؟! بى ترديد ، مقصود از «خَلق» در اين حديث و احاديث مشابه ، ذاكران (ياد كنندگان خدا) نيستند ؛ زيرا معاشرت با اهل ذكر ، خود ، عاملى مستقل براى ياد خدا كردن و اُنس گرفتن با اوست ؛ [٢] بلكه مقصود ، اجتناب از معاشرت با مردم غافل است . سوم . استمداد از خداوند متعال . اهل بيت عليهم السلام خود ، مكرّر از خدا اين تقاضا را داشته اند كه «اللّهُمَّ اجعَلنا ... آنِسينَ بِكَ» [٣] يا «آنِسنى بِكَ يا كَريمُ» [٤] يا «و اجعل اُنسى بِكَ» . [٥] نيز در دعايى كه در صحيفه سجاديّه از امام زين العابدين عليه السلام نقل شده ، امام عليه السلام وحشت از انسان هاى بد و غافل و نيز انس با خدا و اوليايش را يك جا از خداوند متعال مى خواهد و مى فرمايد : وَ ألبِس قَلبِىَ الوَحشَةَ مِن شِرارِ خَلقِكَ وَ هَب لِىَ الاُنسَ بِكَ وَ بِأَولِيائِكَ وَ أهلِ طاعَتِكَ . [٦] جامه گريز از بدان خَلقت را بر قلب من بپوشان و اُنس به خودت و اوليا و اهل طاعتت را به من عطا فرما .
٥ . انس گرفتن با مردمان شايسته
اُنس گرفتن با انسان هاى شايسته ، به دليل نقش آن در سازندگى مادّى و معنوى
[١] ر . ك : ص ٤٦٢ ح ٣٤ . [٢] ر . ك : ص ٤٧٥ (كسانى كه شايسته اُنس گرفتن اند) . [٣] ر . ك : ص ٤٦٤ ح ٣٨ . [٤] ر . ك : ص ٤٦٦ ح ٤٢ . [٥] ر . ك : ص ٤٦٦ ح ٤٣ . [٦] ر . ك : ص ٤٦٦ ح ٤٤ .