دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٣٩٤
اربعين كه مى رسد، همه اين روضه را مى خوانند و مردم هم خيال مى كنند اين طور است كه اُسرا از شام به كربلا آمدند و در آن جا با جابر ، ملاقات كردند و امام زين العابدين عليه السلام هم با جابر ملاقات كرد ، در صورتى كه بجز در كتاب لهوف ـ كه آن هم نويسنده اش يعنى سيّد ابن طاووس ، در كتاب هاى ديگرش آن را تكذيب كرده و لااقل ، تأييد نكرده است ـ در هيچ كتاب ديگرى ، چنين چيزى نيست و هيچ دليل عقلى اى هم اين را تأييد نمى كند ؛ ولى مگر مى شود اين قضايايى را كه هر سال گفته مى شود ، از مردم گرفت؟! جابر ، اوّلين زائر امام حسين عليه السلام بوده است و اربعين هم ، جز موضوع زيارت قبر امام حسين عليه السلام ، هيچ چيز ديگرى ندارد . موضوعِ تجديد عزاى اهل بيت نيست . موضوعِ آمدن اهل بيت به كربلا نيست . اصلاً راه شام از كربلا نيست . راه شام به مدينه ، از همان شام ، جدا مى شود . [١] ظاهرا اين نظريّه ، مبتنى بر آن چيزى است كه محدّث نورى در كتاب لؤلؤ و مرجان ، در اين باره آورده است . وى ضمن بيان دلايلى براى اثبات نظريّه خود، مبنى بر باز نگشتن اهل بيت امام عليهم السلام به كربلا ، مى گويد : بر هر ناظرى در كتب مقاتل ، مخفى نيست كه بعد از ندامت ظاهرى رِجس پليد يزيد و عذر خواستن و مخيّر نمودنْ آل اللّه را بين ماندن در شام و برگشتن به وطن اصلى (مدينه طيّبه) و اختيار كردن ايشان ، مراجعت را ، در اين كه به عزم مدينه از شام بيرون رفتند و از عراق و كربلا ، ذكرى در آن جا نبود و بنا به رفتن آن صوب نبود و راه شام به عراق ، از خودِ شام، از راه حجازْ جدا مى شود و قدر مشتركى ندارند ، چنان كه از متردّدين شنيده شده و از اختلاف طول اين سه بَلَد با يكديگر معلوم مى شود . پس هر كه خواهد از شام به عراق رود ، از آن جا عازم و به خطّ عراق ، خواهد سير كرد و اگر اهل بيت [امام عليه السلام ] از آن جا به اين عزم بيرون آمدند ـ چنان كه ظاهر عبارت لهوف است ـ ، بى اطّلاعِ آن
[١] حماسه حسينى: ج١ ص ٣٠ . نيز ، ر . ك : بررسى تاريخ عاشورا : ص ١٣٩ .[٢] لؤلؤ و مرجان : ص ١٦١ ـ ١٦٢ .[٣] ر . ك : ص ٣٩١ ح ٢٤٥١ .[٤] مصباح المتهجّد : ص ٧٨٧ ، العُدد القويّهَ : ص ٢١٩ ح١١ .[٥] ر . ك : ص ٣٩١ ح ٢٤٥٢ .[٦] ر . ك : ص ٣٨٣ ح ٢٤٤٥ و ٢٤٤٦ .[٧] روضة الشهدا : ص ٣٩١ .[٨] تاريخ حبيب السير : ج ٢ ص ٦٠ .[٩] توضيح المقاصد: ص ٦ . نيز ، ر . ك : بحار الأنوار : ج ١٠١ ص ٣٣٤ .[١٠] ر . ك : ص ٣٨٥ ح ٢٤٤٩ و ص ٣٨٧ ح ٢٤٥٠ .[١١] منتهى الآمال : ص ٥٢٤ .