دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٢١٦
پس از واقعه كربلا دستگير و بازجويى شد و وقتى گفت «من برده ام»، [١] او را رها كردند . در زيارت رجبيه آمده است : السلام على عقبة بن سمعان . [٢] سلام بر عقبة بن سمعان . ٥ . ضحّاك بن عبد اللّه مشرقى [٣] . وى همراهىِ خود با امام عليه السلام را مشروط به مفيد بودن ، كرده بود و پس از آن كه مشخّص شد كه سرنوشت، چيزى جز شهادت نيست ، اين موضوع را با امام عليه السلام در ميان گذاشت . امام عليه السلام هم موافقت فرمود كه اگر مى تواند ، خود را از حلقه محاصره دشمن ، خارج كند . بدين سان ، وى فرار را بر همراهى با امام عليه السلام و شهادت برگزيد . [٤] ٦ . مسلم بن رباح . غلام على بن ابى طالب عليه السلام و منشى ايشان بود كه از آزادشدگان به دست امام عليه السلام بوده است . او همچنين ، غلامِ حسين عليه السلام نيز بوده است . [٥] بر پايه برخى از گزارش ها ، وى در روز عاشورا ، در كنار امام عليه السلام بوده ؛ ولى احتمالاً به دليل برده بودن ، در امان مانده است . [٦] ٧ . غلام عبد الرحمان بن عبد ربّه انصارى . او ، روايتگر ماجراى تنويرِ [٧]
[١] تاريخ الطبرى : ج ٥ ص ٤٥٤ ، أنساب الأشراف : ج ٣ ص ٤١٠، الأخبار الطوال : ص ٢٥٩ .[٢] ر . ك : ج ١٢ ص ١١٨ (بخش سيزدهم / فصل دوازدهم / زيارت امام عليه السلام در أوّل رجب) .[٣] وى از گزارشگران حادثه كربلاست (ر . ك : ج ٦ ص ٢١ ح ١٥٨٠ و ص ٣٩ ح ١٥٩٦ و ص ٦١ ح ١٦٠٥ و ... .[٤] ر . ك : تاريخ الطبرى : ج ٥ ص ٤٤٤ ، أنساب الأشراف : ج ٣ ص ٤٠٤ .[٥] رجال الطوسى : ص ١٠٥ و ص ٢٧٣ يكى بودن طبقه رجالى ، شاهد بر آن است كه اين دو (غلام على عليه السلام و غلام حسين عليه السلام ) يكى هستند .[٦] ر . ك : ج ٧ ص ٢١٧ (بخش هشتم / فصل نهم / اصابت تيرى به پيشانى امام عليه السلام ) .[٧] تنوير : نوره كشيدن .