بهره گيرى از اين دانش نامه ، حدّ اقل، اين فايده را براى آنها خواهد داشت كه بتوانند مطالب دستِ اوّل را كه در منابع كهن آمده ، از گزارش هايى كه در منابع اصلى وجود ندارند ، تفكيك كنند تا بويژه در نسبت دادن سخنى به اهل بيت عليهم السلام براى امرى مستحب ، مرتكب حرامِ مسلّم و نهىِ قطعىِ (وَ لَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهِ عِلْمٌ) [١] نگردند .

نمونه هايى از متفرّدات منابع متأخّر

اكنون براى نمونه ، به شمارى از گزارش هايى كه در منابع متأخّر آمده يا در زبان مرثيه سرايانْ شهرت يافته اند ، امّا در منابع اصلى ديده نمى شوند ، به طور اجمال ، اشاره مى كنيم :

١ . فتواى شُرَيح قاضى در باره امام حسين عليه السلام

در منابع اصلى ، نقش شُرَيح قاضى در ماجراى دستگيرى و شهادت هانى بن عروه بيان شده است ؛ [٢] امّا آنچه شهرت يافته كه وى ، فتواى قتل امام حسين عليه السلام را صادر كرده ، تنها در منابع متأخّر (مانند : تذكرة الشهداء [٣] كه در قرن چهاردهم نگارش يافته) ديده مى شود .

٢ . نوازش دختر مسلم

در كتاب المنتخب طُرَيحى ، ضمن گزارش رسيدن خبر شهادت مسلم عليه السلام به امام حسين عليه السلام در راه كوفه ، آمده است : مسلم ، دخترى يازده ساله داشت كه همراه حسين عليه السلام بود . حسين عليه السلام زمانى كه از مجلس برخاست ، به سمت خيمه آمد ، آن دخترك را نوازش كرد و به

[١] «از چيزى كه نمى دانى ، پيروى نكن» (اسرا : آيه ٣٦) .[٢] ر . ك : ج ٤ ص ١٨٩ (بخش هفتم / فصل چهارم / گرفتار شدن هانى و ماجراهاى او) .[٣] تذكرة الشهداء: ص ٢٧٩ .