دانشنامه امام حسين عليه السلام بر پايه قرآن، حديث و تاریخ - محمدی ریشهری، محمد - الصفحة ٧٣
معروف و ديگر زيارت ها و نيز برخى اعمال روز عاشورا پرداخته است . مصباح المتهجّد به دليل قدمت آن و نيز اعتبار و اتقان كار مؤلّف ، از آغاز تأليف ، با استقبال و استفاده گسترده عالمان ، رو به رو شد و همواره يكى از منابع اصلى و مرجع كار پژوهشيان بوده است .
١٩. الأمالى الخَميسيّة
ابو الحسين يحيى بن حسين بن اسماعيل شجرى (٤١٢ ـ ٤٧٩ يا ٤٩٩ ق) ، [١] از محدّثان قرن پنجم هجرى و از سادات حسنى است . او را جانشين پدرش الموفّق حسين بن اسماعيل دانسته اند كه پيشواى زيديان در گرگان و ديلم بود و ابن حجر ، وى را نيز زيدى مذهب خوانده است ؛ [٢] امّا درج نام او در فهرست شيخ منتجب الدين رازى ـ كه ويژه شرح حال عالمان امامى مذهب پس از شيخ طوسى تا زمان مؤلّف است ـ نشان مى دهد كه منتجب الدين ، او را امامى مذهب يا دست كم ، زيدىِ مستبصر مى داند . شيخ منتجب الدين در دو جا او را ثقه و حافظ خوانده و در يك جا وى را عالمى نسب شناس دانسته است . [٣] او از استادان متعدّدى مانند : ابن غيلان ، ابن زيده ، عتيقى و صورى حديث شنيد و محدّثان بسيارى مانند : محمّد بن عبد الواحد دقّاق ، نصر بن مهدى و ابو سعيد يحيى بن طاهر سمّان ، از او روايت كرده اند . [٤] يحيى بن حسين شجرى در روزهاى دوشنبه و پنجشنبه براى عدّه اى ، روايتْ املا
[١] . در باره تاريخ وفات شجرى، اختلاف است؛ امّا تاريخ تولّدش را از تصريح خودش ـ آن جا كه در باره مرگ استادش سخن مى گويد ـ مى توان دانست: «و در روز جمعه، بيست و هشتم شعبان سال ٣٩٠، بيست و دو سال قبل از تولّد من، دفن گرديد (الأمالى، شجرى: ج ١ ص ١٤٩).[٢] . لسان الميزان : ج ٦ ص ٢٤٧ .[٣] . فهرست أسماء علماء الشيعة : ص ٢٠٠ ش ٥٣٩ و ص ٢٠٢ ش ٥٤٣ .[٤] . لسان الميزان : ج ٦ ص ٢٤٧ .