عثمان بن زياد تُسترى نقل كرده ، خرده بگيرند . [١] موضوع احاديث الأمالى مختلف است ؛ امّا بيشتر ، اخلاقى و تاريخى اند و مجلس ٢٧ تا ٣١ نيز گزارش هاى مربوط به مقتل امام حسين عليه السلام را در بر دارند . اين احاديث ، چندان فراوان نيستند ؛ امّا به دليل قدمت و اعتبار كتاب ، از اهمّيت خاصّى برخوردارند .

١٥. المستدرك على الصحيحين

ابو عبد اللّه محمّد بن عبد اللّه شافعى (٣٢١ ـ ٤٠٥ ق) ، از محدّثان بزرگ و پر تأليف اهل سنّت در قرن چهارم هجرى است . او از كودكى به علم آموزى و فراگيرى حديث پرداخت و از حدود هزار استاد ، حديث شنيد و محدّثان بزرگى مانند : دارقُطْنى ، ابن ابى الفوارس ، ابو بكر بيهقى و ابو القاسم قشيرى ، از او حديث نقل كرده اند . عالمان رجال و حديث ، مانند : ابو بكر خطيب ، ابو حازم عبدويى و عبد الغافر ، او را ثقه و بزرگ عصر خود و عالم و صالح، اما متمايل به تشيّع، معرّفى كرده اند ، هر چند درست تر ، آن است كه بگوييم اين به دليل محبّت وى به اهل بيت عليهم السلام و دشمنى اش با معاويه و خاندان اُموى بوده است . كتاب مشهور حاكم نيشابورى ، المستدرك على الصحيحين است . او كوشيد كه احاديث صحيح (با معيار صحّت در نزد بخارى و مسلم) را در كتاب خود بياورد . اين تلاش حاكم ، از سوى عالمان اهل سنّت ، قبول عام و تام نيافت ؛ امّا عالمان متعدّدى ، بخش قابل توجّهى از احاديث مستدرك را هم وزن احاديث صحيحين خوانده اند . [٢] البته ما به شيوه معمول خود ، احاديث مستدرك را با احاديث ، اسناد و قرينه هاى

[١] . البته در دهه محرّم سال ٣٦٨ هجرى ، شيخ صدوق ، افزون بر اين دو روز ، در روز شنبه و يكشنبه مصادف با تاسوعا و عاشورا نيز مجلس داشته است .[٢] . ر. ك : الأمالى ، صدوق : ص ٢١٥ (مجلس سى اُم) ، معرّفى و نقد منابع عاشورا : ص ٣٦ ـ ٣٧ و ١٥٠ ـ ١٥٨ و ١٦٠ ـ ١٦٢ .[٣] . براى آگاهى بيشتر ، ر . ك : سير أعلام النبلاء : ج ١٧ ص ١٦٢ ـ ١٧٧ ش ١٠٠ ، كشف الظنون : ج ٢ ص ٥٥٠ .